İçindekiler
ISO 22000 Geri Çekme ve İzlenebilirlik Prosedürü, sevk edilen ürünlerdeki uygunsuzlukların incelenmesinden geri çekme sınıflandırmasına, malzeme ve hizmet izlenebilirliğine kadar tüm süreci tanımlayan prosedürdür. Bu yazıda prosedürün amacını, şikayet sınıflandırmasını, geri çekme sürecinin yürütülmesini, izlenebilirlik yöntemini ve ISO 22000 denetiminde geri çekme hızının neden sınıfa göre farklılaştığını ele alıyoruz.
ISO 22000 Prosedürünün Amacı ve Kapsamı Nedir?
Bu prosedürün amacı, müşterilere sevk edilen ürünlerden kaynaklanabilecek uygunsuzlukların incelenmesi, değerlendirilmesi ve gerektiğinde sevk edilen ürünlerin geri çağrılması esaslarını açıklamaktır. Prosedür, son üründen kaynaklanabilecek uygunsuzlukları, alınacak tedbirleri ve sorumlulukları kapsar; hazırlanmasından GGYS Temsilcisi (Gıda Güvenliği Ekip Lideri), uygulamasından prosedürde sorumluluk verilen birimler sorumludur.
Şikayet Değerlendirmesi ve Sınıflandırma Nasıl Yapılır?
Müşterilerden gelen her türlü şikayet, şikayeti alan personel tarafından Uygun Olmayan Malzeme Hizmet Formuna kaydedilir ve Üretim Müdürüne bildirilir; Gıda Güvenliği Ekibi acilen toplanarak yapılacak faaliyeti kararlaştırır ve geri çekme sınıfını belirler. Geri Çekme Sınıfı 1, hayati sağlık sorunlarının çıktığı/çıkabileceği durumları kapsar ve tüketiciye kadar tüm hatalı ürünlerin bulunduğu her yerden, basın-yayın/telefon/ziyaretle 1 saat içinde temasa geçilerek toplanmasını gerektirir. Sınıf 2, potansiyel sağlık sorunu oluşturan (yabancı madde, ilaç, bozucu mikroorganizma gibi) düşük riskli durumları kapsar ve tüm müşterilerle 1 saat içinde temasa geçilir. Sınıf 3, sağlığa zararlı olmayan durumları (ambalaj/etiket hatası) kapsar ve tüm müşteriler yine 1 saat içinde bilgilendirilir. Üç sınıfın da aynı 1 saatlik bildirim süresine tabi tutulması, riskin büyüklüğü ne olursa olsun hızlı iletişimin her durumda hayati önem taşıdığını gösterir; farklılaşan şey bildirim hızı değil, toplama kapsamının genişliğidir.
Geri Çekme Süreci Nasıl Yürütülür ve İzlenebilirlik Nasıl Sağlanır?
Geri çekme koordinatörü GGYS Temsilcisidir; geri toplanması kararı verilen ürünler için aynı irsaliye numarasıyla üretilmiş tüm ürünler tüm dağıtım noktalarından geri çağrılır. Üretim Sorumlusu, geri çağırma noktalarındaki personele en hızlı iletişim vasıtasıyla haber verir, gerekli uyarılar yapılır ve dağıtılan ürünün kullanılmaması sağlanır. Geri Çekme Bildirim Formu ile yapılan işlemler teyit edilir, Geri Çekme Resmi Kurumlara Bildirim Formu ile yasal kurumlar bilgilendirilir. Yapılan geri çağırma uygulamaları Gıda Güvenliği Ekibi tarafından incelenir; HACCP Planlarındaki kritik kontrol noktalarının, izleme ve ölçmelerin yeterliliği değerlendirilir ve gerekli iyileştirmeler yapılır. Geri çekme işlemine neden olacak bir uygunsuzluk oluşmasa bile yılda en az bir kez pratik veya tatbikat şeklinde geri çekme denemesi yapılır ve Tatbikat Raporuna kaydedilir; prosedür her geri toplamadan sonra ve yılda en az bir kez gözden geçirilir. Malzeme izlenebilirliği, Üretim Sorumlusu tarafından Girdi Kontrol Talimatı, satın alma şartnameleri ve Girdi Kalite Planına göre yapılan muayenelerle ve irsaliye numaralarıyla sağlanır. Hizmet izlenebilirliği ise servis öncesi ve sırasında tutulan kayıtlara ürün cinsi, adet ve tarih bilgisi işlenerek sağlanır; her gün alınan ürün numuneleri etiketlenerek herhangi bir uygunsuzluk ihtimaline karşı 72 saat muhafaza edilir. Bu sayede tarih ve irsaliye numarası vasıtasıyla üretilen ürünlerin cinsi, üretim tarihi, yapan kişiler, kullanılan malzemeler ve dağıtımı yapan kişilere ait tüm bilgilere ulaşılabilir. Bu prosedür, ISO 22000 belgesi denetimlerinde ürün geri çekme ve izlenebilirlik kabiliyetinin somut olarak kanıtlanmasını sağlar.