İçindekiler
Türkiye Helal Akreditasyon Kurumu (HAK) Nedir?
HAK onaylı helal sertifikası ne anlama gelir?
Helal Belgelendirmenin Yasal Dayanağı: 7060 Sayılı Kanun
HAK, helal akreditasyonda yetkili tek kurumdur
Helal belgelendirme gönüllüdür, ancak kuruluşun akreditasyonu zorunludur
Yalnızca ihraç edilen ürünler için istisna
Akreditasyonsuz faaliyetin yaptırımı
Helal Akreditasyon ile Helal Belgelendirme Arasındaki Fark
HAK Akreditasyonlu Helal Sertifikası Neden Önemlidir?
3. İş süreçlerinin kontrolünü güçlendirir
4. Ticari pazarlara erişimi destekler
5. Kurumsal itibarı güçlendirebilir
Hangi İşletmeler Helal Sertifikası Alabilir?
Helal Sertifikası Nasıl Alınır? Adım Adım Başvuru Süreci
1. Ürün veya hizmet kapsamını belirleyin
2. Uygun belgelendirme kuruluşunu araştırın
3. Başvuru belgelerini hazırlayın
4. Uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirin
6. Belgelendirme kararını bekleyin
7. Sertifikanın geçerliliğini takip edin
Helal Uygunluk Değerlendirmesinde Hangi Standartlar Kullanılır?
HAK Akreditasyonlu Kuruluşlar Nasıl Kontrol Edilir?
Belgelendirme Kuruluşlarının HAK Akreditasyonu Nasıl İşler?
Akreditasyon başvurusu ve denetimler
Akreditasyon programları ve teknik kapsam
Helal akreditasyon markası ve HAK logosunun kullanımı
Akreditasyonun askıya alınması, daraltılması veya geri çekilmesi
Helal Sertifikası Fiyatları ve Belgelendirme Süresi
Nobel Belgelendirme ile Helal Gıda Sertifikası Sürecini Nasıl Ele Alıyoruz?
Helal sertifikası almak zorunlu mu?
HAK helal sertifikası veriyor mu?
HAK onaylı helal sertifikası nasıl alınır?
Akreditasyonu olmayan bir kuruluşun helal belgesi geçerli mi?
HAK akreditasyonlu her kuruluş bütün ürünleri belgelendirebilir mi?
Helal sertifikası yalnızca gıda ürünleri için mi alınır?
Helal sertifikası almak ne kadar sürer?
Helal sertifikası fiyatı neye göre belirlenir?
HAK akreditasyon numarası nasıl doğrulanır?
ISO belgesi helal sertifikası yerine geçer mi?
Helal sertifikası olan bir ürünün belgesi süresiz geçerli midir?
Kısaca: Helal sertifikası, bir ürün veya hizmetin helal şartlarına uygunluğunun bir belgelendirme kuruluşu tarafından değerlendirilmesiyle düzenlenir.
Helal Akreditasyon Kurumu (HAK) sertifika vermez; bu kuruluşları akredite eder. 7060 sayılı Kanun’a göre Türkiye’de piyasaya sunulacak ürün ve hizmetlerde, HAK’ın akreditasyon verdiği alanlarda helal belgelendirme yapacak kuruluşun HAK akreditasyonu zorunludur.
Helal belgesi, bir ürünün veya hizmetin belirlenmiş helal şartlarına uygunluğunun değerlendirilmesinde önemli bir rol oynar.
Özellikle gıda üretimi, et ve et ürünleri, kozmetik, gıda katkı maddeleri, lojistik ve turizm gibi alanlarda faaliyet gösteren işletmeler için helal belgelendirme, müşteri güvenini güçlendiren ve yeni pazarlara erişimi destekleyen bir süreçtir.
Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Her helal belgesi, Helal Akreditasyon Kurumu (HAK) tarafından akredite edilmiş bir kuruluşça düzenlenmiş değildir. Oysa Türkiye’de piyasaya sunulacak ürün ve hizmetler için bu akreditasyon, ilgili alanlarda yasal bir şarttır.
Bir helal belgesinin HAK akreditasyonuyla ilişkilendirilebilmesi için belgeyi düzenleyen kuruluşun güncel akreditasyon durumu ve faaliyet kapsamı kontrol edilmelidir.
Bu rehberde HAK onaylı helal sertifikası kavramını, helal belgelendirmenin yasal dayanağını, başvuru sürecini, denetim aşamalarını ve işletmelerin dikkat etmesi gereken noktaları ele alıyoruz.
“Güven, yalnızca verilen bir sözle değil, o sözü destekleyen şeffaf süreçlerle kazanılır.”
Helal Sertifikası Nedir?
Helal, İslam’da dinen izin verilen ve meşru kabul edilen anlamına gelir; karşıtı haramdır. Gıdadan kozmetiğe, hizmetten lojistiğe kadar pek çok alanda helal şartlar, bu kavramın ürün ve süreçlere uygulanmış teknik karşılığıdır.
Helal sertifikası, bir ürünün, hizmetin veya belirli bir faaliyetin ilgili helal şartlarına uygunluğunun yetkin bir belgelendirme kuruluşu tarafından değerlendirilmesi sonucunda düzenlenen belgedir.
Değerlendirme, yalnızca nihai ürüne bakılarak yapılmaz. Ürünün içeriği, kullanılan hammaddeler, üretim yöntemleri, hijyen koşulları, bulaşma riskleri, depolama ve taşıma süreçleri de faaliyet alanına göre incelemeye alınabilir.
Örneğin gıda üretimi yapan bir işletmede ham maddelerin kaynağı, katkı maddelerinin niteliği, üretim hattındaki ayrım uygulamaları ve temizlik prosedürleri önem taşıyabilir.
Et sektöründe ise helal kesim, hayvanların uygunluğu ve kesim sürecinin ilgili şartları karşılaması değerlendirmeye dâhil olabilir.
Helal belgesi ile helal sertifikası ifadeleri günlük kullanımda çoğu zaman aynı anlamda kullanılır.
Ancak belgenin güvenilirliğini değerlendirirken yalnızca üzerindeki ifadeye veya logoya bakmak yeterli değildir.
Belgeyi hangi kuruluşun düzenlediğini, hangi ürün ya da hizmetleri kapsadığını ve geçerlilik durumunu kontrol etmek gerekir.
Türkiye Helal Akreditasyon Kurumu (HAK) Nedir?
Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), Türkiye’de helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmeye yetkili tek resmî kurumdur.
Kurum, helal belgelendirme faaliyetlerinin ilgili standartlara ve belirlenmiş kriterlere uygun şekilde yürütülmesini destekler.
HAK’ın rolü ile helal sertifikası düzenleyen kuruluşların rolünü birbirinden ayırmak gerekir.
HAK, işletmelere doğrudan helal belgesi düzenleyen bir belgelendirme kuruluşu değildir. Helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yeterliliğini, faaliyetlerini ve ilgili şartlara uyumunu kendi akreditasyon sistemi kapsamında değerlendirir.
Resmî bilgi için HAK’ın internet sitesini ve akredite kuruluşlar listesini inceleyebilirsiniz.
HAK onaylı helal sertifikası ne anlama gelir?
Günlük dilde kullanılan “HAK onaylı helal sertifikası” ifadesi, çoğunlukla HAK tarafından akredite edilmiş bir kuruluşun düzenlediği helal belgesini anlatmak için kullanılır. Teknik açıdan daha doğru ifade, HAK tarafından akredite edilmiş belgelendirme kuruluşunca düzenlenen helal sertifikasıdır.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü HAK, belgelendirme kuruluşunu akredite eder; ürünün helal sertifikasını doğrudan düzenlemez.
Bir belgenin HAK akreditasyonuyla ilişkisinin doğrulanması için şu noktalar incelenmelidir:
- Belgeyi düzenleyen kuruluşun tam ticari unvanı.
- Kuruluşun HAK akreditasyon listesindeki güncel durumu.
- Kuruluşa verilen akreditasyon numarası.
- Akreditasyonun geçerlilik tarihi.
- Akreditasyon kapsamının ilgili ürün veya hizmeti içerip içermediği.
- Sertifikanın kendi geçerlilik durumu ve kapsamı.
Bir kuruluşun HAK tarafından akredite olması, o kuruluşun düzenlediği her belgenin otomatik olarak HAK akreditasyon kapsamına girdiği anlamına gelmez. Kapsamın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Helal Belgelendirmenin Yasal Dayanağı: 7060 Sayılı Kanun
Türkiye’de helal akreditasyonun temel yasal dayanağı, 7060 sayılı Helal Akreditasyon Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’dur. Kanun 1 Kasım 2017’de kabul edilmiş, 18 Kasım 2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bugün işletmeleri doğrudan ilgilendiren hükümler ise 7408 sayılı Kanun’la eklenmiş ve 3 Haziran 2023’te yürürlüğe girmiştir.
Aşağıda Kanun’un işletmeler açısından önemli hükümlerini kendi ifadelerimizle özetliyoruz. Bağlayıcı olan, Kanun’un resmî ve güncel metnidir.
HAK, helal akreditasyonda yetkili tek kurumdur
Kanun’a göre Türkiye’de helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etme yetkisi yalnızca HAK’a aittir. Başka hiçbir kurum veya kişi bu alanda akreditasyon yapamaz ve helal akreditasyon hizmeti verdiğini doğrudan ya da dolaylı biçimde ileri süremez.
Helal belgelendirme gönüllüdür, ancak kuruluşun akreditasyonu zorunludur
Bir işletmenin helal belgesi alması kural olarak gönüllüdür; Kanun, her üreticiyi helal belgesi almaya zorlamaz. Ancak bir işletme helal belgelendirme yapmayı tercih ettiğinde, belgeyi düzenleyecek kuruluş için kural değişir.
Türkiye’de piyasaya sunulacak ürün ve hizmetler için, HAK’ın akreditasyon hizmeti verdiği alanlarda helal uygunluk değerlendirmesi yapan kuruluşların akredite olması zorunludur.
Bu akreditasyon HAK’tan ya da HAK’ın taraf olduğu karşılıklı tanıma anlaşmaları kapsamında başka bir ülkenin yetkili kurumundan alınmış olmalıdır.
Yalnızca ihraç edilen ürünler için istisna
Ürün veya hizmet yalnızca ihraç ediliyor ve yurt içinde piyasaya sunulmuyorsa, alıcı ülkenin talepleri ve teknik düzenlemeleri doğrultusunda yürütülen helal belgelendirmede bu akreditasyon zorunluluğu uygulanmaz. Bu durumda belirleyici olan, hedef pazarın hangi kuruluşları ve hangi belgeleri kabul ettiğidir.
Akreditasyonsuz faaliyetin yaptırımı
Akreditasyon zorunluluğuna uymadan helal uygunluk değerlendirmesi yapan ya da HAK’ın yetki alanında izinsiz faaliyet gösteren kuruluşlara HAK Yönetim Kurulu tarafından idari para cezası uygulanır.
Kanun’daki tutarlar her yıl yeniden değerlenir; 2026 yılı için geçerli limitler 286.206,90 TL ile 2.862.069 TL arasındadır. Bu kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.
Kanun’un işletmeler için pratik anlamı şudur:
- Ürününüzü Türkiye’de satıyorsanız ve helal belgesi almak istiyorsanız, belgeyi düzenleyecek kuruluşun ilgili kapsamda HAK akreditasyonuna sahip olduğunu doğrulayın.
- Akreditasyonsuz bir kuruluştan alınan helal belgesi, iç piyasada yasal şartı karşılamayabilir.
- Yalnızca ihracat yapıyorsanız, hedef ülkenin hangi belgelendirme kuruluşlarını tanıdığını ayrıca araştırın.
Helal Akreditasyon ile Helal Belgelendirme Arasındaki Fark
Bu iki kavram birbiriyle bağlantılı olsa da aynı işlemi ifade etmez.
Helal belgelendirme, bir ürünün, hizmetin, sürecin veya ilgili faaliyetin belirlenen şartlara uygunluğunun değerlendirilmesi ve sonuç uygun olduğunda belge düzenlenmesidir.
Helal akreditasyon ise bu değerlendirmeyi yapan kuruluşun belirli standartlara ve yetkinlik koşullarına göre faaliyet yürütüp yürütemediğinin değerlendirilmesidir.
Örneğin bir gıda üreticisi helal sertifikası almak istediğinde öncelikle uygun bir belgelendirme kuruluşuna başvurur. Belgelendirme kuruluşunun HAK akreditasyonuna sahip olup olmadığı ve akreditasyon kapsamının üreticinin faaliyetini içerip içermediği ayrıca kontrol edilir.
Bu sistem, yalnızca belge sahibi olmayı değil, belgenin hangi şartlar altında düzenlendiğini de anlamayı sağlar.
HAK Akreditasyonlu Helal Sertifikası Neden Önemlidir?
Helal gıda sertifikasının güvenilirliği, işletmenin yalnızca bir belgeye sahip olmasıyla sınırlı değildir. Değerlendirme sürecinin yeterliliği, belgelendirme kuruluşunun yetkinliği ve sertifikanın kapsamı da önemlidir.
HAK akreditasyonu, ilgili kuruluşun belirlenmiş şartlar çerçevesinde değerlendirilmesine yönelik bir güvence mekanizmasıdır. Bunun işletmeler açısından öne çıkan faydaları şunlardır:
1. Yasal şartı karşılar
Türkiye’de piyasaya sunulan ürün ve hizmetlerde, HAK’ın akreditasyon verdiği alanlarda helal belgelendirme yapacak kuruluşun akredite olması 7060 sayılı Kanun gereği zorunludur. Akredite bir kuruluşla çalışmak, bu şartın karşılanmasını sağlar.
2. Müşteri güvenini destekler
Tüketiciler, satın aldıkları ürünlerin üretim koşulları ve içerikleri hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak ister. Uygun bir belgelendirme süreci, işletmenin helal şartlarına yönelik yaklaşımını gösterebilir.
3. İş süreçlerinin kontrolünü güçlendirir
Helal uygunluk değerlendirmesi sırasında hammaddeler, tedarikçiler, üretim akışı, temizlik ve depolama gibi konular ele alınabilir. Bu değerlendirmeler, işletmenin süreçlerini daha sistematik yönetmesine yardımcı olabilir.
4. Ticari pazarlara erişimi destekler
Bazı alıcılar, distribütörler veya ihale şartları belirli helal standartlarına uygunluk belgesi talep edebilir. HAK akreditasyonlu bir kuruluş tarafından düzenlenen ve gerekli kapsamı karşılayan sertifika, bu tür taleplerin değerlendirilmesinde avantaj sağlayabilir.
Bununla birlikte sertifikanın her ülkede veya her müşteri tarafından otomatik olarak kabul edileceği varsayılmamalıdır. İhracat yapılacak ülkenin mevzuatı, ithalatçının şartları ve ilgili kabul düzenlemeleri ayrıca incelenmelidir.
5. Kurumsal itibarı güçlendirebilir
Belgelendirme sürecini şeffaf biçimde yöneten işletmeler, kalite ve uygunluk konularındaki yaklaşımlarını müşterilerine daha açık şekilde gösterebilir.
Hangi İşletmeler Helal Sertifikası Alabilir?
Helal sertifikası ihtiyacı, işletmenin faaliyet alanına ve müşterilerinin beklentilerine göre değişir. HAK’ın akreditasyon programları da yalnızca gıda ürünleriyle sınırlı değildir.
Başlıca alanlar şunlardır:
- Helal Gıda: Gıda üretimi, işleme, paketleme ve gıda katkı maddeleri dahil ilgili ürün grupları.
- Helal Kesim: İlgili kesim faaliyetleri ve et ürünleri.
- Helal Kozmetik ve Diğer Ürünler: Uygun program kapsamında değerlendirilen gıda dışı ürünler.
- Helal Hizmet Belgelendirme: İlgili helal şartlarını karşılaması beklenen hizmet faaliyetleri.
- Helal Turizm: İlgili standart ve programlar çerçevesinde değerlendirilen turizm hizmetleri.
- Helal Yemek Sunumu: Yemek hazırlama ve sunum süreçleri.
- Helal Nakliye ve Depolama Hizmetleri: Ürünlerin taşınması ve depolanması sırasında ilgili şartların korunması.
- Personel Belgelendirme: Helal alanında görev yapacak kişilerin belirlenmiş kriterlere göre belgelendirilmesi.
- Laboratuvar Faaliyetleri: Helal uygunluk değerlendirmesini destekleyen deney ve analiz faaliyetleri.
Her faaliyet için aynı şartların geçerli olduğu düşünülmemelidir. Başvuru yapılmadan önce uygulanabilir standart, ürün kategorisi ve belgelendirme kapsamı belirlenmelidir.
Helal Sertifikası Nasıl Alınır? Adım Adım Başvuru Süreci
Helal sertifikası alma süreci, ürünün veya hizmetin niteliğine, uygulanacak standarda ve belgelendirme kuruluşunun programına göre değişebilir. Genel süreç aşağıdaki adımlarla açıklanabilir.
1. Ürün veya hizmet kapsamını belirleyin
Öncelikle hangi ürünlerin, üretim hatlarının, tesislerin veya hizmetlerin belgelendirilmesini istediğinizi belirleyin. Başvurunun yalnızca tek bir ürünü mü, yoksa birden fazla ürün grubunu mu kapsayacağını ve ürünün yurt içinde mi satılacağını, yoksa yalnızca ihraç mı edileceğini netleştirin.
2. Uygun belgelendirme kuruluşunu araştırın
Kuruluşun ilgili ürün veya hizmet alanında belgelendirme yapmaya yetkin olup olmadığını inceleyin. Ürününüz Türkiye’de piyasaya sunulacaksa kuruluşun HAK akreditasyonu yasal bir şarttır; resmî listedeki güncel akreditasyon durumunu ve kapsamını kontrol edin.
3. Başvuru belgelerini hazırlayın
Kuruluşun talep ettiği belgeler, faaliyet alanına göre değişebilir. Genel olarak aşağıdaki bilgiler istenebilir:
- İşletme ve tesis bilgileri.
- Ürün listesi ve ürün bileşenleri.
- Hammadde ve tedarikçi kayıtları.
- Üretim akış şemaları.
- Temizlik ve hijyen prosedürleri.
- Depolama ve nakliye süreçleri.
- Mevcut kalite ve güvenlik dokümantasyonu.
Bunlar örnek dokümanlardır; kesin liste ilgili belgelendirme programına göre belirlenir.
4. Uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirin
Belgelendirme kuruluşu, başvuru bilgilerini ve sunulan dokümanları değerlendirir. Gerekli görülen durumlarda tesis incelemesi, yerinde denetim, numune alma veya analiz işlemleri uygulanabilir.
5. Eksiklikleri giderin
Değerlendirme sırasında uygunsuzluk tespit edilirse işletmeden düzeltici faaliyet gerçekleştirmesi istenebilir. İşletme, ilgili eksiklikleri gidermeli ve gerekli kanıtları sunmalıdır.
6. Belgelendirme kararını bekleyin
Belgelendirme kararı, değerlendirme sonuçlarına ve ilgili programın şartlarına göre verilir. Uygunluk şartları karşılandığında sertifika düzenlenebilir.
7. Sertifikanın geçerliliğini takip edin
Belgenin geçerlilik tarihi, kapsamı, gözetim şartları ve yenileme gereklilikleri izlenmelidir. Ürün içeriğinde, üretim yönteminde veya tesiste önemli değişiklikler olduğunda belgelendirme kuruluşuna bildirim yapılması gerekebilir.
Helal Uygunluk Değerlendirmesinde Hangi Standartlar Kullanılır?
Helal belgelendirme sürecinde uygulanacak standart, ürünün veya hizmetin niteliğine göre belirlenir. Bu nedenle her işletme için tek bir standardın geçerli olduğu söylenemez.
OIC/SMIIC standartları, helal uygunluk değerlendirme alanında kullanılan önemli standartlar arasındadır. Örneğin OIC/SMIIC 1, helal gıdaya ilişkin genel gereklilikleri tanımlar ve gıda işletmeleri için temel referanslardan biridir.
OIC/SMIIC 2 ise helal belgelendirme yapan kuruluşlara ilişkin gerekliliklerle bağlantılıdır. Personel belgelendirmesi, turizm veya lojistik gibi alanlar için de ayrı OIC/SMIIC standartları bulunur.
ISO standartları da ilgili yönetim sistemleri, laboratuvar yetkinliği veya uygunluk değerlendirme faaliyetleri açısından önem taşıyabilir. Ancak TÜRKAK Onaylı ISO belgesi sahibi olmak, tek başına helal sertifikası yerine geçmez.
Uygulanacak teknik kriterler belirlenirken şu konular dikkate alınabilir:
- Ürün veya hizmetin sınıflandırılması.
- İlgili helal standardı ve belgelendirme programı.
- Hammadde ve bileşenlerin uygunluğu.
- Üretim ve işleme yöntemleri.
- Bulaşma risklerinin kontrolü.
- İzlenebilirlik ve kayıtların yeterliliği.
- Belgelendirme kuruluşunun akreditasyon kapsamı.
HAK Akreditasyonlu Kuruluşlar Nasıl Kontrol Edilir?
Bir belgelendirme kuruluşunun HAK akreditasyonuna sahip olduğunu doğrulamak için en güvenilir başlangıç noktası HAK’ın resmî akredite kuruluşlar listesidir.
Kontrol sırasında yalnızca kuruluşun listede bulunmasına odaklanmayın. Şu ayrıntıları da inceleyin:
- Kuruluşun adı ve ticari unvanı.
- Akreditasyon numarası.
- Akreditasyonun aktif, askıda veya iptal edilmiş olma durumu.
- Akreditasyonun başlangıç ve bitiş tarihleri.
- Akreditasyon kapsamındaki ürün, hizmet veya faaliyet kategorileri.
- İlgili kapsamın başvurmak istediğiniz ürünle eşleşip eşleşmediği.
Örneğin bir kuruluş belirli gıda grupları için HAK tarafından akredite edilmiş olabilir; bu durum bütün kozmetik ürünlerini veya bütün hizmetleri aynı kapsamda belgelendirebileceği anlamına gelmez.
Güncel doğrulama için HAK Akredite Kuruluşlar sayfasını kullanın.
Belgelendirme Kuruluşlarının HAK Akreditasyonu Nasıl İşler?
Bu bölüm, helal belgesi almak isteyen işletmelerden çok belgelendirme kuruluşlarının tabi olduğu süreci anlatır. Ancak bu süreci bilmek, çalışacağınız kuruluşun akreditasyonunu doğru değerlendirmenize yardımcı olur.
Akreditasyon başvurusu ve denetimler
HAK’ın akreditasyon süreçleri, helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarının ilgili kriterleri karşılayıp karşılamadığının değerlendirilmesini içerir. Bu süreçte başvuru incelemesi, doküman değerlendirmesi ve uygun görülen denetimler yer alabilir.
Akreditasyon başvurusu yapan kuruluşun, ilgili akreditasyon programının gerekliliklerini karşılaması beklenir.
Değerlendirme sırasında kuruluşun personel yetkinliği, prosedürleri, karar süreçleri ve ilgili standarda uyumu incelenebilir. Denetim planlaması, faaliyet kapsamına ve değerlendirme ihtiyaçlarına göre yapılır.
Gerekli durumlarda şahit (tanık) denetimi ile belgelendirme kuruluşunun sahadaki değerlendirme faaliyetleri gözlemlenebilir. Uygun koşullarda uzaktan denetim yöntemlerinden de yararlanılabilir.
Akreditasyon kapsamı, sözleşmesi, hizmet bedelleri ve denetim süreleri gibi konularda güncel prosedürler HAK’ın resmî sayfalarından incelenmelidir.
Akreditasyon programları ve teknik kapsam
HAK’ın akreditasyon programları, farklı uygunluk değerlendirme faaliyetlerine yönelik olarak yapılandırılır.
Programlar; ürün ve hizmet alanında çalışan kuruluşları, personel belgelendirme kuruluşlarını ve ilgili laboratuvar faaliyetlerini kapsayabilir.
Helal Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları (HUDK), kendi faaliyet alanlarıyla ilgili şartları karşılamalıdır. Akreditasyon kapsamı genişletilmek veya değiştirilmek istendiğinde ilgili başvuru ve değerlendirme süreçleri uygulanabilir.
Bu çerçevede aşağıdaki kavramlar önem taşır:
- Helal Akreditasyon Programları: Belirli faaliyet alanları için uygulanan akreditasyon kuralları.
- Uygunluk Değerlendirme Kuruluşlarının Akreditasyonu: Kuruluşların yetkinlik ve uygunluk yönünden değerlendirilmesi.
- Helal Uygunluk Değerlendirme Laboratuvarları: Helal uygunluk değerlendirmesini destekleyen analiz ve deney faaliyetlerini yürüten laboratuvarlar.
- Yeterlilik Testi Sağlayıcıları: İlgili laboratuvarların performansını değerlendirmeye yönelik yeterlilik testleri sunan kuruluşlar.
- Personel Yetkinliği: Değerlendirme ve belgelendirme faaliyetlerinde görev alan kişilerin gerekli bilgi ve becerilere sahip olması.
- Numune Alma ve Analiz Operasyonları: Uygulanabilir programın gerektirdiği durumlarda ürün veya bileşenlerin incelenmesi.
Her ürünün laboratuvar analizine tabi tutulması gerektiği söylenemez. Analiz ihtiyacı, ürün özelliklerine, risklere, standarda ve değerlendirme programına bağlıdır.
Helal akreditasyon markası ve HAK logosunun kullanımı
Bir helal belgelendirme kuruluşunun akredite olması, HAK’ın resmî logosunu veya helal akreditasyon markasını sınırsız biçimde kullanabileceği anlamına gelmez.
Marka ve logo kullanımı, ilgili kurallar ve izin verilen kapsam doğrultusunda gerçekleştirilmelidir; bu konuda güncel resmî talimatlar esas alınır.
İşletmeler de kendi ürünlerinde veya reklamlarında HAK tarafından doğrudan onay verilmiş izlenimi yaratacak ifadelerden kaçınmalıdır.
Helal gıda sertifikanın üzerinde bir logo bulunması tek başına yeterli kanıt değildir; belgenin doğruluğu, düzenleyen kuruluş, geçerlilik tarihi ve akreditasyon kapsamı birlikte incelenmelidir.
Akreditasyonun askıya alınması, daraltılması veya geri çekilmesi
Akreditasyon statüsü zaman içinde değişebilir. Bir kuruluşun geçmişte akredite edilmiş olması, akreditasyonunun bugün de aktif olduğu anlamına gelmez.
İlgili kurallar çerçevesinde akreditasyonun askıya alınması, kapsamının daraltılması veya geri çekilmesi gibi kararlar söz konusu olabilir.
Kuruluşun faaliyet alanı değiştiğinde kapsam genişletme veya kapsam değişikliği başvuruları gündeme gelebilir; akreditasyon şartlarını etkileyen önemli gelişmelerin HAK’a bildirilmesi de gerekebilir.
Bu nedenle işletmeler, yalnızca sertifikanın düzenlendiği tarihteki duruma güvenmemeli; gerekli olduğunda güncel akreditasyon durumunu tekrar kontrol etmelidir.
Helal Sertifikası Fiyatları ve Belgelendirme Süresi
Helal sertifikası fiyatları, her işletme için aynı değildir. Fiyatlandırma; ürün grubu, tesis sayısı, üretim süreçlerinin karmaşıklığı, değerlendirme kapsamı, denetim ihtiyacı ve ilgili kuruluşun ücret politikasına göre değişebilir.
Benzer şekilde belgelendirme süresi de sabit bir takvimle garanti edilemez. Başvuru belgelerinin eksiksizliği, denetim planlaması, gerekli analizler ve tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi toplam süreyi etkileyebilir.
Teklif almadan önce şu bilgileri hazırlamanız yararlı olur:
- Belgelendirilmesi istenen ürün veya hizmetler.
- Üretim ve faaliyet adresleri.
- Ürün içerikleri ve hammadde bilgileri.
- Mevcut yönetim sistemi ve kalite dokümanları.
- Hedef pazarlar (yurt içi, ihracat veya her ikisi) ve müşterilerin özel talepleri.
- HAK akreditasyonlu bir kuruluşla çalışma beklentisi.
Teklifleri karşılaştırırken yalnızca toplam ücrete değil, hizmet kapsamına, denetim yaklaşımına, sertifikanın geçerlilik şartlarına ve kuruluşun güncel akreditasyon durumuna da bakın.
Nobel Belgelendirme ile Helal Gıda Sertifikası Sürecini Nasıl Ele Alıyoruz?
Nobel Belgelendirme, helal gıda sertifikası sürecinizi başvurudan belge teslimine kadar yönetir: kapsamın belirlenmesi, dokümantasyonun hazırlanması ve denetime hazırlık.
Helal gıda belgesi, HAK tarafından akredite edilmiş iş ortağımız tarafından kendi adıyla düzenlenir.
Sertifika üzerindeki kuruluş adı ve akreditasyon numarası, HAK’ın akredite kuruluşlar listesinden doğrulanabilir.
Nobel Belgelendirme olarak helal sertifikası belgelendirme sürecinizi baştan sona yönetiyoruz
Başlangıçta şu sorulara yanıt vermeniz yeterli olabilir:
- Hangi ürünü veya hizmeti belgelendirmek istiyorsunuz?
- Üretiminiz hangi tesiste gerçekleştiriliyor?
- Sertifikayı yurt içi satışlar için mi, ihracat için mi istiyorsunuz?
- Müşteriniz özellikle HAK akreditasyonlu bir belgelendirme kuruluşu şartı arıyor mu?
Bu bilgiler, ihtiyacın daha doğru tanımlanmasına ve uygun başvuru yolunun araştırılmasına yardımcı olur.
Sık Sorulan Sorular
Helal sertifikası almak zorunlu mu?
Hayır, işletmeler için helal belgelendirme kural olarak gönüllüdür. Ancak helal belgesi alınacaksa ve ürün Türkiye’de piyasaya sunulacaksa, belgeyi düzenleyen kuruluşun HAK’ın akreditasyon verdiği alanlarda akredite olması 7060 sayılı Kanun gereği zorunludur.
HAK helal sertifikası veriyor mu?
Hayır. HAK doğrudan helal sertifikası düzenlemez. Helal sertifikaları, ilgili uygunluk değerlendirme ve belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenir. HAK ise Türkiye’de bu kuruluşları akredite etmeye yetkili tek kurumdur.
HAK onaylı helal sertifikası nasıl alınır?
Öncelikle ürün veya hizmetinize uygun bir belgelendirme kuruluşu seçmelisiniz. Kuruluşun HAK’ın resmî listesindeki güncel durumunu ve akreditasyon kapsamını kontrol etmelisiniz. Ardından kuruluşun başvuru, değerlendirme ve denetim süreçlerini tamamlamanız gerekir.
Akreditasyonu olmayan bir kuruluşun helal belgesi geçerli mi?
Türkiye’de piyasaya sunulan ürün ve hizmetlerde, HAK’ın akreditasyon verdiği alanlarda akreditasyonsuz helal belgelendirme yapılması Kanun’a aykırıdır ve bu kuruluşlara 2026 yılı için 286.206,90 TL ile 2.862.069 TL arasında idari para cezası öngörülür. Yalnızca ihraç edilen ürünlerde ise hedef ülkenin kabul ettiği kuruluş ve belgeler belirleyicidir.
HAK akreditasyonlu her kuruluş bütün ürünleri belgelendirebilir mi?
Hayır. Akreditasyon belirli standartlar, ürün kategorileri veya faaliyetlerle sınırlı olabilir. İlgili kapsamın belgelendirilmek istenen ürün ya da hizmetle eşleşmesi gerekir.
Helal sertifikası yalnızca gıda ürünleri için mi alınır?
Hayır. Uygulanabilir standart ve programlara bağlı olarak kozmetik gibi gıda dışı ürünler, hizmetler, personel belgelendirme faaliyetleri ve belirli laboratuvar hizmetleri de helal uygunluk değerlendirmesi kapsamında yer alabilir.
Helal sertifikası almak ne kadar sürer?
Süre; başvuru kapsamına, belgelerin hazırlanmasına, denetim planlamasına, analiz gereksinimlerine ve varsa uygunsuzlukların giderilmesine bağlıdır. İşletmeye özgü inceleme yapılmadan kesin süre vermek doğru değildir.
Helal sertifikası fiyatı neye göre belirlenir?
Fiyat; ürün grubu, tesis sayısı, değerlendirme kapsamı, denetim süresi, analiz ihtiyacı ve belgelendirme kuruluşunun ücret tarifesi gibi unsurlara bağlıdır. Güncel ve kapsamı açık bir teklif alınmalıdır.
HAK akreditasyon numarası nasıl doğrulanır?
HAK’ın resmî akredite kuruluşlar listesinde kuruluşun adı, akreditasyon numarası, statüsü ve kapsamı kontrol edilmelidir. Gerekirse ilgili kapsam belgesi de incelenmelidir.
ISO belgesi helal sertifikası yerine geçer mi?
Hayır. ISO standartları yönetim sistemi veya başka uygunluk değerlendirme alanlarıyla ilgili olabilir. Helal sertifikası ise ilgili helal şartlarına göre yürütülen ayrı bir değerlendirme sürecinin sonucudur.
Helal sertifikası olan bir ürünün belgesi süresiz geçerli midir?
Hayır. Sertifikanın kendi geçerlilik süresi, kapsamı ve gözetim şartları bulunabilir. Belgenin güncel durumu ve varsa yenileme koşulları düzenleyen kuruluştan doğrulanmalıdır.
HAK akreditasyonlu bir kuruluşla çalışmak neden önemlidir?
Türkiye’de piyasaya sunulan ürünlerde bu bir yasal şarttır. Ayrıca HAK akreditasyonu, kuruluşun ilgili kapsamda belirlenen kriterlere göre değerlendirilmiş olduğunu gösterir. Bununla birlikte işletme, belgelendirme kapsamının kendi ürününe uygunluğunu ve sertifikanın geçerliliğini ayrıca kontrol etmelidir.
Sonuç: Doğru Helal Belgelendirme Sürecini Seçin
Helal belgesi, işletmelerin ürün ve hizmetlerini belirlenmiş helal şartları çerçevesinde değerlendirmesine yardımcı olan önemli bir araçtır. Ancak belgenin anlamı, yalnızca üzerinde yazan ifadelerle sınırlı değildir.
Belgelendirme kuruluşunun yetkinliği, akreditasyon kapsamı, uygulanan standartlar ve sertifikanın geçerliliği birlikte değerlendirilmelidir.
Ürününüz Türkiye’de satılacaksa, 7060 sayılı Kanun gereği kuruluşun HAK akreditasyonu bir tercih değil, yasal bir şarttır.
Bu nedenle ilk adımınız, çalışacağınız kuruluşun HAK’ın resmî listesindeki güncel durumunu ve kapsamını kontrol etmek olmalıdır.
Ardından ürününüze veya hizmetinize uygun standardı belirleyerek başvuru ve değerlendirme sürecini planlayabilirsiniz.
Unutmayın: Doğru belgelendirme, yalnızca bir sertifika edinmek değil, o sertifikanın hangi şartlara dayandığını ve neyi kapsadığını bilmektir.

