Helal Belgesi Veren Firmalar ve Kuruluş Seçimi

Kısaca: Türkiye’de helal belgesi veren firmalar ve kuruluşlar arasında TSE, GİMDES, TSE Global, SZUTEST, CTR ve MEYEM bulunur. HAK’ın akredite kuruluşlar listesinde bu kuruluşlar gıda alanında aktif görünmektedir. Başvurmadan önce kuruluşun güncel akreditasyon durumunu ve ürününüze uygun kapsamını kontrol edin. HAK doğrudan helal sertifikası düzenlemez; belgelendirme kuruluşlarını akredite eder.

Helal belgesi veren firmalar arasından seçim yaparken yalnızca kuruluş adına bakmanız yeterli değildir. Ürününüzün veya hizmetinizin hangi kapsamda değerlendirileceğini de netleştirmeniz gerekir.

Aşağıdaki karşılaştırma ve kontrol listesi, belgelendirme ile akreditasyon arasındaki farkı anlamanıza, uygun kuruluşu seçmenize ve başvurunuzu hazırlamanıza yardımcı olur.

Helal belgesi veren firmalar ve kuruluşlar hangileridir?

TSE, GİMDES, TSE Global, SZUTEST, CTR ve MEYEM, HAK’ın resmî akredite kuruluşlar listesinde gıda alanında aktif olarak yer almaktadır. Listedeki faaliyet merkezleri ve kuruluş adları aşağıda özetlenmiştir.

Bu tablo bir başarı sıralaması değildir ve tüm kuruluşları kapsamaz.

Kuruluşların adları, faaliyet merkezleri ve aktif durumları HAK’ın akredite kuruluşlar listesine dayanmaktadır. Aynı listede Endonezya Ulema Meclisi, NİSSERT ve Halal Center gibi başka kuruluşlar da bulunmaktadır.

Helal gıda belgesi veren kuruluşlar için belirleyici ayrıntı, ürününüzün kuruluşun akreditasyon kapsamına girip girmediğidir. HAK’ın kapsam tablosu, kuruluşların gıda alt kategorilerinin ve gıda dışındaki faaliyet alanlarının farklı olduğunu gösterir.

Bu nedenle bir kuruluşun gıdada akredite olması, her gıda ürünü veya kozmetik hizmeti için aynı kapsama sahip olduğu anlamına gelmez.

HAK helal belgesi verir mi, akreditasyon neyi gösterir?

Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), işletmenize doğrudan helal belgesi vermez. HAK’ın görevlerine ilişkin resmî açıklamasına göre helal sertifikasını uygunluk değerlendirme, yani belgelendirme kuruluşları düzenler; HAK bu kuruluşların yeterliliğini değerlendirir, onları akredite eder ve izler.

Uygunluk değerlendirmesi, bir ürünün, sürecin veya hizmetin belirlenmiş şartları karşılayıp karşılamadığının incelenmesidir. Akreditasyon ise bu incelemeyi yapan kuruluşun belirli görevleri yerine getirme yetkinliğinin resmen onaylanmasıdır. Bu ayrım, HAK’ın uygunluk değerlendirmesi ve akreditasyon tanımlarında açıkça yapılmaktadır.

Dolayısıyla sizin başvurunuz belgelendirme kuruluşuna yönelmelidir. “HAK belgesi çıkarıyoruz” şeklindeki bir teklifte, düzenlenecek belgenin adını ve belgeyi imzalayacak kuruluşun tam unvanını yazılı olarak isteyin.

Helal belgelendirme hangi şartları değerlendirir?

Helal belgelendirme yalnızca ürünün adından veya son ürün üzerindeki bir işaretten ibaret değildir. HAK’ın helal belgelendirmeye ilişkin açıklamasına göre değerlendirme, İslami kurallara uygunluğun yanında gıda güvenilirliği ve hijyen koşullarıyla ilgili standart gereklerini de kapsar.

Helal belgesi ve helal sertifikası ifadeleri, bu uygunluğu gösteren belge için kullanılır; ancak başvuruda belgenin resmî türünü netleştirmelisiniz. Örneğin TSE’nin düzenlediği belgeler arasında Helal Uygunluk Belgesi, Helal Kesim Belgesi ve Helal Parti Malı Uygunluk Belgesi bulunur. Bunlar aynı ihtiyaca yönelik belgeler değildir.

Helal standartları da faaliyet alanına göre değişir. HAK’ın akreditasyon listesi gıda, kozmetik, yemek sunumu ve turizmi ayrı başlıklar altında gösterir. Teklif isterken ürün veya hizmetinizin hangi standarda ve kapsama göre inceleneceğini sorun.

Kuruluş seçmeden önce hangi kontrolleri yapmalısınız?

Aşağıdaki listeyi teklif görüşmelerinde kullanabilirsiniz. Amaç, yalnızca fiyat toplamak değil, satın alacağınız hizmetin kapsamını açık hâle getirmektir.

• Kuruluşun tam ticari unvanını alın ve resmî akreditasyon kaydıyla karşılaştırın.
• Ürününüzü, üretim yerinizi ve talep ettiğiniz belge türünü yazılı olarak belirtin.
• Akreditasyon durumunu ve ürününüzle ilgili kapsamı kontrol edin. HAK listesinde aktif, askıda ve iptal edilmiş kayıtlar ayrı ayrı gösterilir.
• Teklifte başvuru incelemesi, denetim, gerekiyorsa analiz, gözetim ve belge kullanımına ilişkin bedellerin ayrı açıklanmasını isteyin.
• Denetim öncesinde istenecek dokümanların listesini talep edin.
• İhracat yapacaksanız hedef ülkeyi ve alıcınızın istediği belge şartlarını teklif talebine ekleyin; kabul koşullarını yazılı olarak teyit ettirin.
• Belgenin kapsamını, geçerlilik şartlarını ve logo kullanım kurallarını sözleşmede kontrol edin.

Karşılaştırmayı aynı ürün listesi ve aynı tesis bilgileri üzerinden yapın. Böylece farklı kapsamlar için hazırlanmış teklifleri yalnızca toplam bedellerine bakarak karşılaştırmamış olursunuz.

Başvuru için nasıl hazırlanmalısınız?

Önce seçtiğiniz kuruluşun güncel başvuru formunu ve ek listesini alın. Örneğin TSE, helal belgelendirme başvurusunu form ve eklerinin tamamlanması şartıyla çevrim içi kabul ettiğini belirtmektedir. Diğer kuruluşlar için kendi başvuru şartlarını esas alın.

Hazırlık dosyanızı düzenlerken aşağıdaki başlıkları kuruluşla görüşün. Bunları bütün kuruluşlar için değişmez bir zorunlu evrak listesi olarak değil, eksikleri önceden belirlemenizi sağlayan bir hazırlık aracı olarak kullanın.

Sık sorulan sorular

Helal belgesi olmayan bir ürün haram mı sayılır?

Hayır. Helal belgesinin bulunmaması, tek başına ürünün haram olduğunu göstermez. HAK’ın bu konudaki açıklaması, böyle bir ürünü yalnızca helal belgeli olmayan ürün olarak değerlendirmeniz gerektiğini belirtir. Belgelendirme, ilgili şartlara uygunluğun incelenip belgelendiğini gösterir; belgenin yokluğundan ürünün dinî hükmü hakkında kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

Helal belgesi yalnızca belirli bir üretim partisi için alınabilir mi?

Evet. TSE’nin belge türleri açıklamasına göre Helal Parti Malı Uygunluk Belgesi, aynı ürün grubundaki gıda veya kozmetik ürünlerinde belirli miktar ve parti için düzenlenebilir. Et ürünlerinde ek belge şartları bulunabilir. Talebiniz partiye yönelikse ürün türünü, miktarı ve parti bilgilerini başvuru öncesinde kuruluşa ileterek uygun belgeyi teyit ettirin.

Sonuç: Kuruluş adından önce kapsamı netleştirin

Size uygun belgelendirme kuruluşunu seçmek için ürün listenizi ve üretim adresinizi hazırlayın. Ardından güncel akreditasyon kaydını kontrol ederek kapsamı açık, ücret kalemleri anlaşılır bir teklif isteyin. Kararınızı yalnızca kuruluşun bilinirliğine veya düşük fiyatına değil, ihtiyacınızla örtüşen hizmete göre verin.