İçindekiler
ISO 22000 Dış Bağlam SWOT Analiz Formu, kuruluşun kontrolü dışındaki yasal, teknolojik, ekonomik, çevresel ve rekabet unsurlarının güçlü/zayıf yön ve fırsat/tehdit boyutlarıyla değerlendirildiği analiz formudur. Bu yazıda formun amacını, değerlendirilen başlıkları ve ISO 22000 denetiminde gıda sektörüne özgü dış risklerin neden farklı ele alındığını ele alıyoruz.
ISO 22000 Dış Bağlam SWOT Analiz Formunun Amacı Nedir?
Bu form, Kuruluşun Bağlamı Prosedürü kapsamında kuruluşun dışında gelişen ve GGYS’nin performansını etkileyebilecek hususların sistematik olarak tespit edilmesini sağlar. Analiz, YGG toplantısında yılda bir kez ilgili sorumlular tarafından gerçekleştirilir. Gıda sektöründe dış bağlam, diğer sektörlerden farklı olarak yalnızca ekonomik koşulları değil, doğrudan “Gıda Güvenliği” başlığı altında sektörel trend ve tüketici beklentilerini de ayrı bir madde olarak içerir; bu, gıda güvenliğinin kuruluşun kontrolü dışındaki bir dış risk kategorisi olarak da ele alınması gerektiğini gösterir.
Formda Hangi Başlıklar Değerlendirilir?
- Yasal Şartlar: gıda mevzuatındaki değişiklikler, yeni yönetmelik ve tebliğlerin kuruluşa etkisi
- Teknoloji: üretim ve soğuk zincir teknolojilerindeki gelişmelerin fırsat ya da tehdit oluşturma potansiyeli
- Ekonomi: hammadde fiyatları, döviz kuru ve genel ekonomik koşulların maliyet ve tedarik üzerindeki etkisi
- Çevre: iklim koşulları, coğrafya ve çevresel sürdürülebilirlik beklentilerinin faaliyetlere etkisi
- Rekabet: sektördeki rakip kuruluşların konumu ve pazar dinamikleri
- Gıda Güvenliği: sektörel gıda güvenliği trendleri ve tüketici beklentilerindeki değişimler
“Teknoloji” maddesinin özellikle soğuk zincir teknolojilerine vurgu yapması dikkat çekicidir; bir gıda işletmesi için soğutma/dondurma teknolojisindeki bir gelişme, yalnızca verimlilik değil doğrudan ürün güvenliği anlamına gelebilir, bu nedenle bu madde hem fırsat hem tehdit boyutuyla ayrıca değerlendirilir.
Bu Form Denetimde Nasıl Değerlendirilir?
Her başlık için güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler ayrı ayrı listelenir; elde edilen sonuçlar risk ve fırsat değerlendirmesine, kalite hedeflerine ve sürekli iyileştirme planlarına girdi oluşturur. Denetçiler bu formu incelerken genellikle analizin kuruluşun gerçek faaliyet alanına özgü olup olmadığını, jenerik bir şablon olmaktan öteye geçip geçmediğini sorgular. Bu form, ISO 22000 belgesi denetimlerinde dış bağlam risklerinin sistematik olarak izlendiğinin kanıtıdır.