İçindekiler
Örnek Süreç Adımları: Yüzey Kaplama Hattı
Uygun Olmayan Ürünlerin Yönetimi
Farklı Sektörler İçin Uyarlama
Denetimde Bu Prosedür Nasıl Değerlendirilir?
Bu prosedür sadece kaplama sektörü için mi geçerlidir?
Ara kontrol adımlarında hangi kayıtlar tutulmalı?
Tekrar işleme alınan bir ürün yeniden ölçülmeli mi?
Uygunsuz ürün alanı fiziksel olarak ayrı bir yer mi olmalı?
Bu prosedür ile Uygun Olmayan Ürün ve Hizmet Prosedürü aynı mı?
ISO 9001 Ürün ve Hizmet Gerçekleştirme Prosedürü, üretim hattının girişinden sevkiyata kadar geçen her adımı ve bu adımlarda uygun olmayan çıktıların nasıl ele alınacağını gösteren, Madde 8 şartlarının sahaya somut şekilde uygulandığı dokümandır. Bu rehberde örnek bir yüzey kaplama hattı üzerinden süreç adımlarını, farklı sektörlere nasıl uyarlanacağını ve denetimde dikkat edilecek noktaları bulacaksınız.
Bu Prosedürün Amacı
Prosedürün amacı, kuruluşta yürütülen ürün/hizmet gerçekleştirme aşamalarını adım adım tanımlamak ve her aşamada hangi kontrolün kim tarafından yapılacağını netleştirmektir. Uygulamadan genel müdür ve operasyon/üretim lideri sorumludur.
Örnek Süreç Adımları: Yüzey Kaplama Hattı
Aşağıdaki tablo, yüzey kaplama sektöründe faaliyet gösteren bir kuruluşun somut uygulama örneğini gösterir. Farklı sektörler kendi üretim adımlarını aynı mantıkla (giriş kontrolü → işlem adımları → ara kontrol → uygun olmayanın ayrıştırılması → nihai kontrol → sevkiyat) kendi hatlarına uyarlayabilir.
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1. Ürün Girişi | Müşteriden teslim alınan malzemeler sevk irsaliyesiyle karşılaştırılarak üretim girişine kabul edilir. |
| 2. Yıkama | Ürün yüzeyindeki kir ve yağ kalıntıları, belirlenen sıcaklıktaki kimyasal banyoda püskürtmeli sistemle temizlenir. |
| 3. Kaplama | Yıkanan parçalar özel aparatlara dizilerek müşterinin teknik çizim ve şartnamesinde belirtilen kalınlıkta kaplama işlemine alınır. |
| 4. Durulama | Kaplama sonrası yüzeyde kalan kimyasal kalıntılar durulama ile arındırılır. |
| 5. Ölçüm | Kontrol mastarları veya kalınlık ölçüm cihazlarıyla tüm parçaların kaplama kalınlığı doğrulanır. |
| 6. Görsel Kontrol | Ambalajlama öncesi tüm parçalar görsel olarak incelenir, paslanma riski olanlar korumaya alınır. |
| 7. Sevkiyat | Seçilen numuneler üzerinde son ölçüm yapılır, uygun bulunan parçalar kutulanarak sevk edilir. |
Uygun Olmayan Ürünlerin Yönetimi
Ölçüm adımında tespit edilen sapmalar, sapmanın türüne göre farklı şekilde ele alınır:
- İnce kaplanan ürünler: Tekrar kaplama hattına alınarak istenen kalınlığa tamamlanır.
- Kalın veya hatalı kaplanan ürünler: Önce söküm işlemine, ardından yeniden kaplamaya alınır.
- Düzeltilemeyen ürünler: Uygunsuz ürün alanına ayrılır, sevkiyatı fiziksel olarak önlenir ve Uygun Olmayan Ürün ve Hizmet Prosedürü’ne göre işlem görür.
Bu üç yol arasındaki ayrım net olmalıdır; “belki geçer” yaklaşımıyla düzeltilemeyen bir ürünün sevkiyata dahil edilmesi, denetimde doğrudan majör bulgu riski taşır.
Farklı Sektörler İçin Uyarlama
Bu doküman bir uygulama örneği olduğundan, farklı sektörler kendi üretim akışlarını aynı çatı üzerine kurabilir. Örneğin bir gıda üretim hattında adımlar “hammadde kabul → hazırlık → pişirme/işleme → paketleme → metal dedektör kontrolü → sevkiyat” şeklinde olabilir; bir hizmet işletmesinde ise “talep alma → planlama → hizmetin sunumu → müşteri onayı → kayıt” şeklinde uyarlanabilir. Önemli olan, her adımda hangi kontrolün yapılacağının ve uygun olmayan bir durumda izlenecek yolun açıkça tanımlanmış olmasıdır.
Denetimde Bu Prosedür Nasıl Değerlendirilir?
Denetçi genellikle üretimdeki bir partiyi örnek alarak sürecin başından sonuna kadar izini sürer: giriş kaydı var mı, ara kontrol kayıtları tutulmuş mu, ölçüm sonuçları kalite kontrol formuna işlenmiş mi, uygunsuz çıktı tespit edilmişse ayrıştırma ve kayıt yapılmış mı. Prosedürde tanımlanan adım sayısı ile sahada gerçekten uygulanan adım sayısının örtüşmesi beklenir; prosedürde yazılı bir kontrol noktasının sahada uygulanmadığının görülmesi sık rastlanan bir bulgudur.
Sık Yapılan Hatalar
- Prosedürü genel bir şablon olarak tutup kendi üretim hattının gerçek adımlarına göre hiç uyarlamamak.
- Ara kontrol adımlarında (ölçüm, görsel kontrol) sonuçları hiçbir formla kayda geçirmemek.
- Uygun olmayan ürünü fiziksel olarak ayrıştırmadan aynı alanda bırakmak, karışma riski oluşturmak.
- Tekrar işleme alınan ürünlerin ikinci kez kontrolden geçip geçmediğini takip etmemek.
- Sevkiyat öncesi son numune kontrolünü atlayıp doğrudan kutulama yapmak.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Bu prosedür; Operasyon Prosedürü, Kalite Kontrol Formları, Sevkiyat Formu ve Uygun Olmayan Ürün ve Hizmet Prosedürü ile birlikte çalışır. Kalibrasyona tabi ölçüm cihazları kullanılıyorsa Kalibrasyon Prosedürü de bu sürecin bir parçasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu prosedür sadece kaplama sektörü için mi geçerlidir?
Hayır, dokümanda kaplama hattı bir uygulama örneği olarak verilmiştir; her kuruluş aynı mantığı kendi üretim veya hizmet adımlarına uyarlayabilir.
Ara kontrol adımlarında hangi kayıtlar tutulmalı?
Ölçüm sonuçları, görsel kontrol bulguları ve tespit edilen sapmalar kalite kontrol formlarına işlenmelidir.
Tekrar işleme alınan bir ürün yeniden ölçülmeli mi?
Evet, düzeltme işlemi sonrası ürün, ilk ölçüm adımındaki aynı kriterlerle yeniden kontrol edilmelidir.
Uygunsuz ürün alanı fiziksel olarak ayrı bir yer mi olmalı?
Evet, karışmayı önlemek için uygunsuz ürünlerin sevk edilebilir ürünlerden fiziksel olarak ayrıştırılması önerilir.
Bu prosedür ile Uygun Olmayan Ürün ve Hizmet Prosedürü aynı mı?
Hayır, bu prosedür üretim adımlarını tanımlar; uygunsuzluk tespit edildiğinde izlenecek detaylı yol Uygun Olmayan Ürün ve Hizmet Prosedürü’nde ayrıca açıklanır.
Üretim veya hizmet sunum sürecinizi ISO 9001 Madde 8 şartlarına uygun şekilde adım adım dokümante etmek veya belgelendirme sürecinizde rehberlik almak için Nobel Belgelendirme olarak yanınızdayız.