İçindekiler
ISO 9001 Bakım Onarım Prosedürü, kuruluştaki makine ve ekipmanların planlı bakım ile arıza onarım süreçlerinin nasıl yürütüleceğini tanımlayan dokümandır. Bu rehberde planlı bakım ile arıza onarımın nasıl ayrıştırıldığını, hurdaya çıkarma sürecini ve denetimde bu prosedürün nasıl sınandığını bulacaksınız.
Bu Prosedürün Amacı
Bu prosedürün amacı, kuruluş içerisinde yapılan bakım-onarım çalışmalarında kullanılan yöntemleri ve sorumlulukları belirlemektir. ISO 9001 Madde 7.1.3 (Altyapı) kapsamında, üretim sürekliliğini sağlayan ekipmanların bakımının planlı şekilde yürütülmesi beklenir.
Kapsam
Prosedür, kuruluşta yapılan tüm bakım-onarım işlerini kapsar. Öncelik kuruluşun kendi imkanlarıyla müdahale etmesidir; kendi imkanlarıyla giderilemeyen arızalar için Bakım Onarım Talep Formu açılır, onaylı tedarikçi listesinden yetkin bir teknik servis belirlenir.
Uygulama Adımları
- Seçilen bakım-onarım firması onaylı tedarikçi listesine alındıktan sonra ilk bakım ve kontrol Bakım Onarım Formu ile yapılır.
- Her makine-ekipman için yılda en az bir kez olacak şekilde Bakım Onarım Planı hazırlanır; planda ilgili ayda “P” (planlanan), gerçekleşen ayda “G” (gerçekleşen) olarak işaretlenir.
- Garanti veya bakım sözleşmesi bulunan cihazlarda arıza durumunda, ilgili sözleşme kapsamındaki firmalara onarım yaptırılır.
- Acil durumlarda, garanti şartlarını ihlal etmemek koşuluyla basit müdahaleler teknik personel tarafından yapılabilir.
- Plan dışı arızalarda Bakım Onarım Formunda “ARIZA ONARIM” alanı, planlı bakımlarda ise “PLANLI BAKIM” alanı işaretlenir.
- Onaylı tedarikçi listesinde en az makine-ekipman, elektrik, yazılım/donanım ve araç bakımı için yetkin firmalar bulunmalıdır.
- Ekonomik ömrünü tamamlamış, tamiri mümkün veya ekonomik olmayan cihazlar Hurda Listesine kaydedilerek ayrılır veya geri dönüşüme verilir.
Planlı Bakım ile Arıza Onarımı Neden Ayrı İzlenir?
Bu ayrım, kuruluşun bakım stratejisinin önleyici mi yoksa reaktif mi olduğunu gösterir. Arıza onarım kayıtlarının planlı bakım kayıtlarına oranla sürekli artması, bakım planının etkisiz kaldığının veya hiç uygulanmadığının bir göstergesidir — bu oranı izlemek, iyi işleyen bir bakım sisteminin en basit performans göstergesidir.
Denetimde Bu Prosedür Nasıl Değerlendirilir?
Denetçiler, Bakım Onarım Planı’nda “P” olarak planlanan bir bakımın gerçekten “G” olarak tamamlanıp tamamlanmadığını sorgular. Planlanıp hiç gerçekleştirilmemiş bakımların birikmesi, üretim sürekliliğini tehdit eden bir risk olarak değerlendirilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Bakım planını hazırlayıp fiilen takip etmemek, planlanan bakımların gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol etmemek.
- Garanti kapsamındaki bir cihaza yetkisiz kişi tarafından müdahale edip garantiyi geçersiz kılmak.
- Arıza onarım kayıtlarını tutmayıp sadece planlı bakımı belgelemek.
- Ekonomik ömrünü tamamlamış cihazları Hurda Listesi’ne kaydetmeden sahada tutmaya devam etmek.
- Onaylı tedarikçi listesinde bazı kritik bakım alanları (ör. elektrik) için hiç yetkin firma bulunmaması.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Bu prosedür; Bakım Onarım Formu, Bakım Onarım Planı, Bakım Onarım Talep Formu ve Hurda Listesi ile birlikte kullanılır ve altyapı sürekliliğinin kanıtı olarak sunulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Her makine için ayrı bir bakım planı mı gerekir?
Genellikle tek bir Bakım Onarım Planı içinde tüm makineler ayrı satırlar halinde takip edilir; ayrı ayrı doküman şart değildir.
Bakım sıklığı nasıl belirlenir?
Üretici tavsiyesi, kullanım yoğunluğu ve geçmiş arıza verileri birlikte değerlendirilerek belirlenir; standart bir sıklık dayatmaz.
Dış kaynaklı bakım firması nasıl seçilir?
Satın Alma Prosedürü kapsamında değerlendirilip Onaylı Tedarikçi Listesi’ne eklenmelidir; onaysız firmalarla çalışmak istisnai ve gerekçeli olmalıdır.
Hurdaya ayrılan bir cihaz kayıtlardan tamamen silinir mi?
Hayır, Hurda Listesi’nde iz olarak tutulması önerilir; bu, geçmişte hangi ekipmanın ne zaman ve neden hurdaya ayrıldığının izlenebilirliğini sağlar.
Bu prosedür ISO 45001 ile de ilişkili mi?
Evet, ekipman bakımının iş güvenliği boyutu olduğu için işletmeniz ISO 45001 de uyguluyorsa bu prosedür ortak bir dayanak oluşturabilir.
Bakım-onarım sisteminizi kurmak, planlı bakım oranınızı denetime hazır hale getirmek veya ISO 9001 belgelendirme sürecinizin tamamında yanınızda olmak için Nobel Belgelendirme olarak buradayız.