İçindekiler
ISO 22000 SWOT Analiz Formu, kuruluşun güçlü/zayıf yönlerini ve fırsat/tehditlerini genel stratejik düzeyde değerlendirmek için kullanılan, yönlendirici sorularla desteklenmiş genel amaçlı analiz formudur. Bu yazıda formun amacını, yönlendirici soruları ve ISO 22000 denetiminde stratejik analizin risk yönetimiyle nasıl bağlantılı olduğunu ele alıyoruz.
ISO 22000 SWOT Analiz Formunun Amacı Nedir?
SWOT Analizi, bir projede ya da ticari girişimde kurumun, sürecin veya durumun güçlü (Strengths) ve zayıf (Weaknesses) yönlerini belirlemek, iç ve dış çevreden kaynaklanan fırsat (Opportunities) ve tehditleri (Threats) saptamak için kullanılan stratejik bir tekniktir. Bu form, Risk Fırsat Analiz Prosedürü kapsamında YGG toplantılarında üst yönetim, pazarlama-satış, bölüm sorumluları ve kalite yönetim sorumlusu eşliğinde hazırlanır. Risk/tehlike analizinin aksine SWOT, operasyonel değil stratejik düzeyde bir değerlendirmedir; kuruluşun pazar konumunu ve uzun vadeli yönelimini etkileyen faktörleri ele alır.
Formda Yönlendirici Sorular Nelerdir?
- Güçlü yönler için: kuruluşun sahip olduğu avantajlar neler, rakiplerden daha iyi yapılan işler neler, eşsiz veya düşük maliyetli kaynaklar neler
- Zayıf yönler için: nelerin iyileştirilmesi gerekiyor, rakiplerin hangi yönleri zayıf gördüğü, satışların düşmesine hangi faktörlerin neden olduğu
- Fırsatlar için: hangi fırsatların değerlendirilebileceği, henüz farkında olunmayan fırsatların nasıl keşfedileceği
- Tehditler için: önündeki engeller, rakiplerin faaliyetleri, değişen teknoloji ve standartların pazardaki konumu nasıl tehdit ettiği
Bu yönlendirici soruların forma dahil edilmesi, SWOT analizinin özgür çağrışımla değil, sistematik bir sorgulama disipliniyle yapılmasını amaçlar; aksi halde analiz yüzeysel kalabilir ve gerçek stratejik riskleri yakalayamayabilir.
Analiz Yöntemi ve Denetimde Ne Değerlendirilir?
Analiz yapılırken PEST analizi (siyasi, ekonomik, sosyal, teknolojik faktörler) ile dış çevresel faktörlerin gözden kaçırılmaması, yalnızca kesin ve doğrulanabilir verilerin kabul edilmesi ve uzun faktör listelerinin öncelik sırasına göre kısaltılması önerilir. Denetçiler genellikle SWOT analizinde tespit edilen zayıf yön ve tehditlerin, Bağlam Risk Fırsat Etki Değerlendirme Planına girdi olarak aktarılıp aktarılmadığını sorgular; iki doküman arasındaki bu bağlantı, stratejik analizin soyut kalmayıp somut aksiyon planlarına dönüştüğünü gösterir. Bu form, ISO 22000 belgesi denetimlerinde kuruluşun stratejik konumunu düzenli olarak gözden geçirdiğinin kanıtıdır.