İçindekiler
Madde Bazında Geçiş Gereksinimleri
Geçişte En Çok Atlanan Noktalar
Denetimde Bu Plan Nasıl Değerlendirilir?
Bu plan hâlâ güncel mi, yoksa eski bir geçiş dönemine mi ait?
Yeni kurulan bir kalite yönetim sistemi için de bu plan işe yarar mı?
Risk temelli düşünme ile önleyici faaliyet aynı şey mi?
ISO 9001 2015 Geçiş Planı, standardın 2015 revizyonuyla gelen risk temelli düşünme, bağlam analizi ve liderlik taahhüdü gibi yeni yaklaşımların mevcut bir kalite yönetim sistemine nasıl entegre edileceğini madde madde gösteren kapsamlı bir kontrol listesidir. Hâlâ eski yaklaşımla kurulmuş bir sistemi güncellemek isteyen veya standardın 2015 versiyonunun getirdiği farkları öğrenmek isteyen kuruluşlar için bu rehberde madde bazında geçiş gereksinimlerini ve en çok atlanan noktaları bulacaksınız.
Bu Planın Amacı
Plan, standardın getirdiği yeni yaklaşımları mevcut kalite yönetim sistemine sistematik şekilde entegre etmek için gereken tüm doküman ve faaliyetleri madde madde listeler. Amaç, hiçbir yeni şartın gözden kaçmadan, standardın tamamına uyumun sağlanmasıdır.
Madde Bazında Geçiş Gereksinimleri
| Madde | Gerekli Doküman/Faaliyet |
|---|---|
| Madde 4 — Kuruluşun Bağlamı | Bağlam talimatı, ilgili taraflar ihtiyaç-beklenti analizi, kalite el kitabı ve doküman standart matrisi |
| Madde 5 — Liderlik | Liderlik talimatı, revize kalite politikasının “okudum anladım” onaylı duyurulması, güncellenmiş görev tanımları |
| Madde 6 — Planlama | Risk ve fırsat belirleme prosedürü, risk analiz ekibi, güncellenmiş kalite hedefleri, değişiklik yönetim prosedürü |
| Madde 7 — Destek | Kaynak yönetim prosedürü, proses kaynak listeleri, personel memnuniyet anketleri, kalibrasyon kayıtlarının gözden geçirilmesi |
| Madde 8 — Operasyon | Müşteri iletişimi ve sözleşme kontrolü, tedarikçi değerlendirme süreci, müşteri/tedarikçi mülkiyeti koruma talimatı |
| Madde 9 — Performans Değerlendirme | İzleme-ölçme-analiz talimatları, güncel iç tetkikçi eğitimi ve soru listeleri, YGG toplantısı |
| Madde 10 — İyileştirme | YGG sonuçlarına göre değişiklik ve iyileştirme planları |
Geçişte En Çok Atlanan Noktalar
- Risk temelli düşünme: Eski sistemlerde “önleyici faaliyet” olarak ele alınan kavram, yeni yaklaşımda tüm sistemin tasarımına yayılmış bir risk-fırsat mantığına dönüşür; sadece isim değiştirip içeriği aynı bırakmak yetersiz kalır.
- Bağlam analizi: Madde 4.1 ve 4.2, önceki versiyonlarda karşılığı olmayan tamamen yeni şartlardır; bu bölüm çoğu zaman en yüzeysel geçilen kısımdır.
- Liderlik taahhüdü: Kalite yönetim temsilcisi rolü kaldırılmış, sorumluluk doğrudan üst yönetime yüklenmiştir; sadece unvan değişikliği yapıp fiili sorumluluk dağılımını değiştirmemek sık görülen bir hatadır.
- Dokümante edilmiş bilgi: “Prosedür” ve “kayıt” ayrımı kalkmış, tek bir “dokümante edilmiş bilgi” kavramına geçilmiştir; eski doküman yapısını olduğu gibi koruyup sadece başlıkları değiştirmek yetersizdir.
Denetimde Bu Plan Nasıl Değerlendirilir?
Denetçi, planın sadece doküman başlıklarının güncellenmesiyle mi yoksa gerçek uygulamanın da değişmesiyle mi tamamlandığını sorgular. Örneğin risk-fırsat kavramının sadece bir prosedür adında geçip sahada hiçbir karara yansımaması, geçişin yüzeysel kaldığının işaretidir.
Sık Yapılan Hatalar
- Sadece doküman isimlerini güncelleyip içeriği ve uygulamayı eski haliyle bırakmak.
- Bağlam analizi (Madde 4.1/4.2) gibi tamamen yeni şartları es geçip var olan dokümanları küçük düzenlemelerle “yeterli” saymak.
- Risk temelli düşünmeyi tek bir form doldurmakla sınırlı tutup sistemin geneline yaymamak.
- Geçiş planını hazırlayıp uygulama takibini yapmamak, planın kendisini bir hedef değil bir kontrol listesi olarak kullanmamak.
- Personeli yeni yaklaşım konusunda eğitmeden sadece doküman değişikliğiyle yetinmek.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Bu plan, standardın hemen hemen tüm temel dokümanlarıyla (Bağlam Prosedürü, Risk Fırsat Analiz Prosedürü, Liderlik Taahhüdü, Değişiklik Yönetim Prosedürü vb.) ilişkilidir ve bir nevi üst düzey kontrol listesi işlevi görür.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu plan hâlâ güncel mi, yoksa eski bir geçiş dönemine mi ait?
Standardın 2015 versiyonuna resmi geçiş dönemi tamamlanmış olsa da, plan hâlâ standardın madde yapısını ve 2015 revizyonuyla gelen yaklaşımları (risk temelli düşünme, bağlam analizi) anlamak isteyenler için referans niteliği taşır.
Yeni kurulan bir kalite yönetim sistemi için de bu plan işe yarar mı?
Evet, plan aynı zamanda standardın madde yapısına göre hangi dokümanın nerede gerekli olduğunu gösteren bir kontrol listesi olarak da kullanılabilir.
Risk temelli düşünme ile önleyici faaliyet aynı şey mi?
Kavramsal olarak ilişkilidir, ancak risk temelli düşünme tek bir faaliyet değil, tüm sistem tasarımına yayılan bütünsel bir yaklaşımdır.
Bağlam analizi neden bu kadar önemli?
Çünkü kalite hedefleri, risk-fırsatlar ve kapsam gibi birçok sonraki karar, bağlam analizinin doğru yapılmış olmasına dayanır.
Bu plan ile Değişiklik İzleme ve Entegrasyon Planı aynı mı?
Hayır, bu plan standarda genel uyum için gereken dokümanları listeler; Değişiklik İzleme ve Entegrasyon Planı ise onaylanan spesifik bir değişikliğin uygulama sürecini takip eder.
Kalite yönetim sisteminizi standardın güncel yaklaşımlarına tam uyumlu hale getirmek veya ISO 9001 belgelendirme sürecinizde rehberlik almak için Nobel Belgelendirme olarak yanınızdayız.