İçindekiler
ISO 14001 Risk Fırsat Analizi Akış Şeması, risk belirlemeden aksiyon planlamasına ve etkinlik kontrolüne kadar sürecin adımlarını tek bir görsel üzerinde özetleyen akış şemasıdır. Aşağıda örnek bir akış şemasını ve bu görselin risk yönetimini nasıl daha anlaşılır kıldığını bulabilirsiniz.
Akış Şemasının Amacı
Bu şema, Risk Fırsat Analiz Prosedürü’ndeki adımların (risk/fırsat belirleme, olasılık-şiddet puanlama, risk sınıfının belirlenmesi, aksiyon planlama ve onay, uygulama sonrası yeniden değerlendirme) sırasını görsel olarak özetler. Yazılı bir prosedürü okumak yerine, sürecin tamamını tek bakışta kavramak isteyen bir personel veya denetçi için hızlı bir referans sağlar.
Şemanın Kapsadığı Adımlar
Tipik bir akış şu sırayı izler: Risk ve Fırsatın Belirlenmesi (tetkik bulgusu, şikayet, proses faaliyetleri gibi kaynaklardan) → Olasılık ve Şiddet Puanlaması → Risk Sınıfının Belirlenmesi (renk kodlu: Mavi/Sarı/Turuncu/Kırmızı) → Aksiyon Planının Oluşturulması ve Onayı → Uygulama → Sonrasında Yeniden Değerlendirme ve gerekirse döngünün tekrarlanması.
Denetimde Nasıl Değerlendirilir
- Şemadaki adımların, fiilen doldurulan risk planı ve toplantı kayıtlarıyla tutarlı olup olmadığı
- Şemanın yazılı prosedürle birebir örtüşüp örtüşmediği (şemada olup prosedürde olmayan bir adım tutarsızlık yaratır)
- Personelin şemayı kullanarak süreci genel hatlarıyla anlatabilmesi
Sık Yapılan Hatalar
En sık görülen hata, akış şemasının prosedür güncellendiğinde güncellenmemesi ve eski bir versiyonun kalmasıdır. Bir diğer sorun, şemanın aşırı teknik sembollerle hazırlanıp sıradan bir çalışan tarafından anlaşılamamasıdır.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Bu şema, Risk Fırsat Analiz Prosedürü’nün görsel özetidir ve Bağlam Risk Fırsat Etki Değerlendirme Planı ile birlikte kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Akış şeması prosedürün yerini tutabilir mi?
Hayır, şema sadece görsel bir özet sunar; detaylı sorumluluklar ve tanımlar hâlâ yazılı prosedürde yer almalıdır.
Şema hangi sembollerle hazırlanmalıdır?
Standart bir akış şeması semboloji şartı yoktur; basit kutular ve oklar genellikle yeterli ve daha anlaşılırdır.
Şema her oryantasyon eğitiminde kullanılmalı mıdır?
Önerilir; yeni personelin risk yönetimi mantığını hızlıca kavraması için etkili bir araçtır.
Şemada karar noktaları (evet/hayır) olmalı mı?
İsteğe bağlıdır; özellikle “acil aksiyon gerekiyor mu” gibi dallanan kararlar için karar kutuları eklenmesi süreci daha net gösterir.
Bu şema ISO 9001 için de kullanılabilir mi?
Evet, risk yönetimi mantığı her iki standart için benzer olduğundan, entegre sistemlerde tek bir şema her ikisini de kapsayabilir.