İçindekiler
ISO 14001 Hedefleri ve Planlama Prosedürü, her proses liderinin yılda en az bir kez çevre yönetim sistemi hedefleri belirlemesini ve bu hedeflere hangi kaynaklarla ulaşılacağını planlamasını tanımlayan prosedürdür. Aşağıda örnek bir prosedürü ve hedeflerin nasıl somut planlara dönüştüğünü bulabilirsiniz.
Prosedürün Amacı
Bu prosedürün amacı, müşteri odaklılığın geliştirilmesi ve çevresel şartların sağlanması amacıyla tüm proseslerin girdi-çıktılarını iyileştirecek periyodik hedeflerin ortaya konulmasını ve bu hedeflere ulaşmak için planlama yapılmasını sağlamaktır. Uygulanmasından tüm proses liderleri sorumludur; her lider yılda en az bir kez, Çevre Politikası ve kuruluşun genel ÇYS hedefleriyle uyumlu şekilde kendi hedeflerini belirler.
Hedeflerin Planlara Dönüştürülmesi
Bir hedef belirlendikten sonra, Çevre Hedefleri ve Planlama Formu ile bu hedefe hangi kaynaklarla, hangi sürelerde ve kim tarafından ulaşılacağı adım adım planlanır. Bağlam Risk Fırsat ve Etki Değerlendirme Planı’ndaki “Hedef” sütununda belirlenen düzeltici/iyileştirici faaliyet hedefleri de ilgili proseslere doğrudan çevre hedefi olarak verilebilir — bu, risk yönetimi ile hedef planlamasının birbirinden kopuk iki faaliyet olmadığını, aksine iç içe geçtiğini gösterir.
Girdi Kaynakları ve İzleme
Çevre hedefi olarak planlanabilecek girdiler arasında riskleri ortadan kaldırmaya yönelik aksiyonlar, müşteri memnuniyetini koruyacak süreç iyileştirmeleri, performans artırma girişimleri, ilgili tarafların ihtiyaç-beklentilerini karşılamaya yönelik çalışmalar ve düzeltici-iyileştirici faaliyetler yer alır. Hedeflere ulaşma başarısı Performans Kriterleri ve İzleme Tablosuyla kontrol edilir; sonuçlar YGG toplantılarına girdi olarak sunulur ve başarısızlık nedenleri düzeltici/iyileştirici faaliyetler kapsamında ilgili süreçlere aktarılır.
Denetimde Nasıl Değerlendirilir
- Her proses liderinin gerçekten kendi hedeflerini belirleyip belirlemediği (tek bir kişinin tüm kuruluş için hedef yazması yerine)
- Hedeflerin SMART (spesifik, ölçülebilir, ulaşılabilir, ilgili, zamanlı) olup olmadığı
- Hedeflere ulaşılamadığında bunun neden analiz edilip düzeltici faaliyete bağlanıp bağlanmadığı
Sık Yapılan Hatalar
En sık görülen hata, hedeflerin ölçülemeyecek kadar genel yazılmasıdır (örneğin “atığı azaltmak” yerine “ambalaj atığını bu yıl %15 azaltmak” gibi somut bir hedef gerekir). Bir diğer sorun, hedeflere ulaşılamadığında bunun sessizce göz ardı edilip bir sonraki yıl aynı hedefin tekrarlanmasıdır.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Bu prosedür; Çevre Hedefleri ve Planlama Formu, Performans Kriterleri ve İzleme Tablosu ve Çevre Politikası ile doğrudan bağlantılıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Her bölüm ayrı hedef mi belirlemelidir?
Evet, her proses kendi alanına özgü, kuruluşun genel hedefleriyle uyumlu hedefler belirlemelidir.
Hedefler yıl içinde değiştirilebilir mi?
Evet, özellikle önemli bir bağlam değişikliği yaşandığında hedeflerin gözden geçirilmesi ve gerekirse revize edilmesi uygundur.
Kaç hedef belirlenmelidir?
Sabit bir sayı yoktur; az sayıda ama gerçekten takip edilen hedefler, çok sayıda ama takip edilmeyen hedeflerden daha değerlidir.
Hedeflere ulaşılamazsa bir ceza mı uygulanır?
Hayır, amaç cezalandırma değil öğrenmedir; hedefe ulaşılamamasının kök nedeni analiz edilip sistem iyileştirilir.
Bu prosedür ISO 9001 kalite hedefleriyle birleştirilebilir mi?
Evet, entegre yönetim sistemlerinde genellikle tek bir hedef belirleme ve planlama süreci her iki standardı da kapsar.