İçindekiler
ISO 14001 İç Tetkik Prosedürü, belirli aralıklarla yapılan iç tetkik faaliyetleriyle ÇYS’nin işlerlik ve etkinliğinin nasıl belirleneceğini tanımlayan prosedürdür. Aşağıda örnek bir prosedürü ve tetkikin açılış toplantısından takip tetkikine kadar nasıl ilerlediğini bulabilirsiniz.
Prosedürün Amacı ve Tetkikçi Seçimi
Bu prosedürün amacı, kalite faaliyetlerinin ve sonuçlarının çevre yönetim sistemine uygunluğunu, sistemin çevre hedeflerini sağlamadaki etkinliğini belirli aralıklarla tespit etmek için yazılı bir yöntem oluşturmaktır; uygulanmasından İç Denetim Ekibi ve ÇYS Temsilcisi başta olmak üzere tüm çalışanlar sorumludur. Her yılın Aralık ayında ÇYS Temsilcisi tarafından İç Tetkik Planı hazırlanır, Genel Müdür onayından sonra uygulamaya alınır ve kontrollü olarak dağıtılır; ürün kalitesiyle ilgili çalışan tüm bölümler yılda en az bir kez tetkik edilir, aksaklık artışında sıklık üst yönetim kararıyla artırılabilir. Tetkikçiler, ISO 14001:2015 standardı bilgisine, tetkik tekniklerine ve İç Tetkikçi eğitimine sahip, denetlenen faaliyetten bağımsız personel arasından Yönetim Temsilcisi tarafından seçilir — bağımsızlık şartı, bir bölümün kendi kendini denetlemesinin önüne geçer.
Tetkik Akışı: Açılıştan Takip Tetkikine
Tetkik açılış toplantısıyla başlar; tetkikçi objektif delillere dayanan açık sorularla bulgu toplar, notlarını karşılaştırıp uygunsuzlukları İç Tetkik Raporu’na kaydeder, çözümlenemeyen konular Genel Müdür’ün hakemliğine bırakılır. Kapanış toplantısında uygunsuzluklar ve tavsiyeler paylaşılır; raporlar Yönetim Temsilcisi’ne iletilerek düzeltici faaliyet süreleri belirlenir, süre sonunda takip tetkikleriyle etkinlik doğrulanır, yetersiz kalırsa yeni uygunsuzluk raporu açılır. İç Tetkik Raporları yıllık Yönetimin Gözden Geçirmesi toplantısında esas alınır — yani iç tetkik, tek seferlik bir kontrol değil, YGG’ye kadar uzanan bir zincirin ilk halkasıdır.
Denetimde Nasıl Değerlendirilir
- Tetkikçilerin gerçekten denetlenen bölümden bağımsız olup olmadığı
- Açılış ve kapanış toplantılarının fiilen yapılıp tutanağa bağlanıp bağlanmadığı
- Düzeltici faaliyet sürelerinin takip edilip takip edilmediği, takip tetkikinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği
Sık Yapılan Hatalar
En sık görülen hata, açılış/kapanış toplantılarının resmiyette atlanıp denetimin doğrudan bulgu toplamayla başlamasıdır. Bir diğer sorun, düzeltici faaliyet süresi dolduğu halde takip tetkikinin hiç yapılmamasıdır.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Bu prosedür; İç Tetkik Planı, İç Tetkik Soru Listesi ve İç Tetkik Raporu ile doğrudan bağlantılıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tetkikçi kuruluş dışından da olabilir mi?
Evet, bağımsızlık şartı sağlandığı sürece dış bir danışman da tetkikçi olarak görevlendirilebilir.
Çözümlenemeyen konular nasıl karara bağlanır?
Genel Müdür’ün hakemliğine bırakılır; bu, tetkikçi ile denetlenen taraf arasındaki anlaşmazlıkları çözer.
Takip tetkiki ayrı bir tetkik midir?
Evet, düzeltici faaliyetin etkinliğini doğrulamaya yönelik, önceki tetkikten bağımsız bir doğrulama sürecidir.
Aksaklık artışında sıklık nasıl artırılır?
Üst yönetim kararıyla, örneğin yılda bir yerine altı ayda bir tetkik yapılabilir.
Bu prosedür ISO 9001 iç tetkik şartlarıyla birleştirilebilir mi?
Evet, entegre yönetim sistemlerinde iç tetkik genellikle tek bir prosedürle her iki standardı da kapsayacak şekilde yürütülür.