CE Belgesi NACE Kodları Nedir?

CE belgesi NACE kodları sorusunun kısa cevabı şudur: CE belgesinin gerekip gerekmediğini firmanın NACE kodu değil, ürünün kendisi belirler. NACE kodu firmanın ekonomik faaliyetini sınıflandırır; CE mevzuatı ise ürünün özelliklerine bakar.

Yine de NACE kodu CE sürecinde üç yerde karşınıza çıkar: destek ve teşvik başvurularında, belgelendirme ve test tekliflerinde ve firmanın hangi ürün mevzuatına tabi olabileceğinin ilk tahmininde.

Bu yazıda NACE kodunun ne olduğunu, CE ile ilişkisini, GTİP kodundan farkını ve başlıca imalat kodlarının hangi CE mevzuatına denk geldiğini anlatıyoruz.

NACE Kodu Nedir?

NACE, Avrupa Birliği’nde ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflandırmasıdır. Türkiye’de bu sınıflandırmanın altı haneli ulusal sürümü kullanılır. Bir firmanın NACE kodu, vergi dairesi ve ticaret sicili kayıtlarında beyan ettiği esas faaliyetini gösterir. Kod şu yapıdadır:

İlk iki hane: Bölüm. Örneğin 28, başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatıdır.
Üçüncü ve dördüncü haneler: Grup ve sınıf. Örneğin 28.30, tarım ve ormancılık makineleri imalatıdır.
Son iki hane: Ulusal alt faaliyet.

NACE kodu Türkiye’de başka amaçlarla da kullanılır: iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki tehlike sınıfının belirlenmesi, sosyal güvenlik işlemleri, sanayi sicili, istatistikler ve destek programlarının hedef sektörleri.

NACE Kodu CE Belgesini Belirler mi?

Hayır. CE mevzuatının hiçbirinde NACE koduna atıf yoktur. Bir ürünün CE kapsamında olup olmadığına, ilgili yönetmeliğin kapsam ve tanımlar maddesine bakılarak karar verilir. İki örnek farkı gösterir:

NACE kodu “mobilya imalatı” olan bir firma, motorlu ayarlanabilir yatak bazası ürettiğinde bu ürün elektrik ve makine mevzuatı kapsamında CE işareti taşır. Aynı firmanın ürettiği sıradan sandalye ise CE kapsamında değildir.
NACE kodu “makine imalatı” olan bir firma, başka bir makineye takılmak üzere tamamlanmamış makine ürettiğinde bu ürüne CE işareti iliştirmez; dahil etme beyanı düzenler.

Aynı NACE koduna sahip iki firmadan birinin ürünü CE kapsamında olup diğerininki olmayabilir. Belirleyici olan, ürünün ne olduğu ve ne amaçla piyasaya arz edildiğidir. Kapsamın nasıl belirlendiğini CE belgesi nedir yazımızda anlattık.

NACE, GTİP ve CE Mevzuatı Arasındaki Fark

Kod / Kavram	Neyi Sınıflandırır	Nerede Kullanılır	CE ile İlişkisi
NACE	Firmanın ekonomik faaliyetini	Vergi, sicil, İSG tehlike sınıfı, destek programları, istatistik	Dolaylı: ilk tahmin ve idari işlemler
GTİP	Ürünü, gümrük tarifesi bakımından	İthalat, ihracat, gümrük beyannamesi, ürün güvenliği denetimleri	Güçlü: ithalatta hangi ürünlerin denetleneceği GTİP üzerinden belirlenir
Ürün mevzuatı	Ürünü, güvenlik riskleri bakımından	Piyasaya arz, piyasa gözetimi	Doğrudan: CE’nin gerekip gerekmediğini bu belirler
EA / IAF sektör kodu	Belgelendirme kuruluşunun yetkili olduğu sektörü	ISO yönetim sistemi belgelendirmesi	CE ile ilgisi yoktur; ISO belgelerinde kullanılır

İthalatçılar için asıl önemli kod GTİP’tir. Ürün güvenliği ve denetimi tebliğleri, hangi GTİP’lerdeki ürünlerin ithalatta CE yönünden denetleneceğini listeler. İhracatçı için de gümrük beyannamesindeki GTİP, alıcı ülkedeki denetimlerin tetikleyicisidir.

NACE Kodu CE Sürecinde Nerelerde Karşınıza Çıkar?

Destek ve Teşvik Başvurularında

Küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik bazı destek programları, test, analiz ve belgelendirme giderlerini kapsar ve başvuru sahibinin NACE kodunun programın hedeflediği sektörler arasında olmasını arar. CE için yaptırılan testlerin ve belgelendirme giderlerinin destek kapsamına girip girmediği, güncel program mevzuatından kontrol edilmelidir. Bu durumda firmanın kayıtlı NACE kodunun fiilî üretimiyle uyumlu olması önem kazanır.

Teklif ve Başvuru Formlarında

Belgelendirme firmaları, laboratuvarlar ve onaylanmış kuruluşlar başvuru formlarında firmanın faaliyet alanını sorar. NACE kodu burada firmayı tanımlayan bir bilgidir; uygulanacak mevzuatı belirlemez.

İSG ve Makine Güvenliği Bağlantısında

NACE kodu işyerinin tehlike sınıfını belirler. Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde kullanılan makinelerin CE uygunluğu, iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri ve iş müfettişlerinin denetimleri sırasında sorgulanır. Makine satın alan işveren için CE işareti ve uygunluk beyanı, İSG yükümlülüklerinin parçasıdır.

Yönetim Sistemi Belgeleriyle Birlikte

CE’nin yanında ISO 9001 gibi bir yönetim sistemi belgesi alınıyorsa, belgelendirme kuruluşunun akreditasyon kapsamı sektör kodlarıyla tanımlanır ve bu kodlar NACE ile eşleştirilir. Bu eşleşmenin nasıl kontrol edileceğini TÜRKAK akredite kuruluş arama rehberimizde gösterdik.

Hangi İmalat NACE Kodları Genellikle Hangi CE Mevzuatına Denk Gelir?

Aşağıdaki tablo bir ön fikir verir; kesin kapsam her ürün için ayrıca değerlendirilir.

NACE Bölümü / Grubu	Faaliyet	Sık Karşılaşılan CE Mevzuatı
28	Makine ve ekipman imalatı	Makine Emniyeti, EMC, Alçak Gerilim, Basınçlı Ekipmanlar
28.30	Tarım ve ormancılık makineleri	Makine Emniyeti
28.22	Kaldırma ve taşıma ekipmanları	Makine Emniyeti, Asansör
27	Elektrikli teçhizat imalatı	Alçak Gerilim, EMC, RoHS, Eko-tasarım
26	Bilgisayar, elektronik ve optik ürünler	EMC, Telsiz Ekipmanları, RoHS
25.1	Metal yapı ve yapı parçaları	Yapı Malzemeleri (EN 1090)
25.2 ve 25.3	Tank, rezervuar, kazan imalatı	Basınçlı Ekipmanlar, Basit Basınçlı Kaplar
23	Metalik olmayan mineral ürünler (çimento, beton, seramik, cam)	Yapı Malzemeleri
22	Kauçuk ve plastik ürünler	Ürüne göre: Yapı Malzemeleri, Oyuncak, KKD
32.5	Tıbbi ve dişçilikle ilgili araç ve gereçler	Tıbbi Cihaz Yönetmeliği
32.4	Oyun ve oyuncak imalatı	Oyuncak Güvenliği
32.99	Koruyucu donanımlar dahil diğer imalat	Kişisel Koruyucu Donanım
14.12	İş giysisi imalatı	Koruyucu özellik taşıyorsa Kişisel Koruyucu Donanım
30.1	Gemi ve tekne yapımı	Gezi Tekneleri
29	Motorlu kara taşıtı ve parçaları	CE kapsamı dışı; araç tip onayı
31	Mobilya imalatı	Genel mobilya kapsam dışı; elektrikli ve motorlu olanlar kapsamda
10 ve 11	Gıda ve içecek imalatı	CE kapsamı dışı; gıda mevzuatı

NACE Kodunuz Ürününüzle Uyuşmuyorsa Ne Yapmalısınız?

Firmalar zaman içinde ürün gamını değiştirir ama kayıtlı NACE kodu eski faaliyette kalır.

Bu durum CE’nin kendisini etkilemez, ancak şu sorunlara yol açabilir: destek başvurusunun reddedilmesi, İSG tehlike sınıfının yanlış belirlenmesi, kapasite raporu ve sanayi sicil belgesiyle tutarsızlık, yönetim sistemi belgesinin kapsamının fiilî üretimi karşılamaması.

Fiilî esas faaliyet değiştiyse kodun mali müşavir aracılığıyla güncellenmesi ve ilgili kayıtların birbiriyle uyumlu hale getirilmesi gerekir.

CE Belgesi İçin Doğru Başlangıç: Koddan Değil Üründen Başlayın

Ürünün ne olduğunu, ne işe yaradığını ve kime satılacağını tanımlayın.
Ürünün hangi yönetmeliklerin tanımına girdiğini belirleyin.
Uyumlaştırılmış standartları tespit edin.
Onaylanmış kuruluşun gerekip gerekmediğini belirleyin.
Test, risk değerlendirmesi ve teknik dosyayı tamamlayın.

Adımların ayrıntısı CE belgesi nasıl alınır yazımızda yer alır. Nobel Belgelendirme olarak üreticilerle ürünün mevzuattaki yerinin belirlenmesinden teknik dosyanın tamamlanmasına kadar her aşamada firmaların yanında yer alıyoruz. Maliyet için CE belgesi fiyatları yazımıza, hizmetin kapsamı için CE belgesi sayfamıza bakabilirsiniz.

CE Belgesi NACE Kodları Hakkında Sık Sorulan Sorular

CE belgesi için NACE kodu gerekli mi?

CE mevzuatı NACE kodu şartı aramaz. Kod, başvuru formlarında firmayı tanımlamak ve bazı destek programlarında uygunluk koşulu olarak istenir.

Hangi NACE kodları CE belgesi almak zorundadır?

Zorunluluk NACE koduna değil ürüne bağlıdır. Makine, elektrikli teçhizat, tıbbi cihaz, oyuncak, yapı malzemesi ve basınçlı ekipman imalatı kodlarındaki firmaların ürünleri çoğunlukla CE kapsamındadır, ancak kesin sonuç her ürün için ayrıca değerlendirilir.

NACE kodu ile GTİP kodu aynı şey mi?

Hayır. NACE firmanın faaliyetini, GTİP ise ürünü gümrük tarifesi bakımından sınıflandırır. İthalat ve ihracatta CE denetimleri GTİP üzerinden yürür.

NACE kodum yanlışsa CE belgem geçersiz olur mu?

Hayır. CE uygunluğu ürüne ve teknik dosyaya dayanır. Yanlış NACE kodu destek başvurularında ve diğer idari işlemlerde sorun yaratabilir, ancak ürünün uygunluğunu etkilemez.

ISO belgesindeki sektör kodu ile CE’nin ilgisi var mı?

Hayır. Sektör kodları yönetim sistemi belgelendirmesinde belgelendirme kuruluşunun yetkili olduğu alanları gösterir. CE’de yetki, onaylanmış kuruluşun bildirildiği mevzuat ve ürün grubuna göre belirlenir.

Sonuç

NACE kodu firmanızı, CE mevzuatı ise ürününüzü tanımlar. CE belgesinin gerekip gerekmediğini öğrenmek için koda değil ürüne bakılır; NACE kodu ise destek başvurularında ve idari işlemlerde önem taşır. Ürününüzün hangi mevzuata girdiğini belirlemek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.