CE Belgesi Hangi Ürünlerde Zorunlu?

CE belgesi, bir ürünün Avrupa Birliği’nin ilgili ürün mevzuatındaki sağlık, güvenlik ve çevre koruma gereklerini karşıladığını gösteren uygunluk değerlendirme sürecinin sonucuna verilen yaygın addır. Hukuki karşılığı iki unsurdan oluşur: üreticinin imzaladığı AB Uygunluk Beyanı ve ürünün üzerine iliştirilen CE işareti.

CE bir kalite belgesi ya da menşe işareti değildir; ürünün asgari güvenlik şartlarını sağladığının ve Avrupa pazarında serbestçe dolaşabileceğinin beyanıdır.

Bu yazıda CE belgesinin ne olduğunu, hangi ürünlerde zorunlu olduğunu, kimin sorumlu olduğunu ve en sık yapılan yanlışları anlatıyoruz.

CE İşareti Ne Anlama Gelir?

CE harfleri Fransızca “Conformité Européenne” ifadesinin kısaltmasıdır ve Avrupa’ya uygunluk anlamına gelir. İşareti ürüne iliştiren üretici üç şeyi beyan etmiş olur: ürün ilgili tüm mevzuatın temel gereklerini karşılamaktadır, öngörülen uygunluk değerlendirme işlemleri tamamlanmıştır ve üretici bunun sorumluluğunu üstlenmektedir.

İşaret tüketiciye değil, öncelikle piyasa gözetimi ve gümrük otoritelerine hitap eder. Bu nedenle CE işareti taşıyan bir ürünün “kaliteli” olduğu sonucu çıkarılamaz; çıkarılabilecek tek sonuç, ürünün yasal güvenlik eşiğini geçtiğinin üretici tarafından beyan edildiğidir.

CE Belgesi ile CE İşareti Arasındaki Fark

Kavram	Nedir	Kim Düzenler
CE işareti	Ürünün, ambalajın ya da belgelerin üzerindeki işaret	Üretici iliştirir
AB Uygunluk Beyanı	Ürünün hangi mevzuata ve standartlara uygun olduğunu bildiren imzalı belge	Üretici
Teknik dosya	Uygunluğun kanıtlarını içeren dosya: çizimler, risk değerlendirmesi, test raporları	Üretici hazırlar ve saklar
AB tip inceleme belgesi	Yüksek riskli ürünlerde tasarımın mevzuata uygunluğunu gösteren belge	Onaylanmış kuruluş
Performans beyanı	Yapı malzemelerinde ürünün ölçülmüş performans değerlerini bildiren belge	Üretici

Günlük dilde “CE belgesi” denildiğinde çoğu zaman uygunluk beyanı ya da onaylanmış kuruluşun düzenlediği sertifika kastedilir. Hangisinin gerektiği ürünün tabi olduğu mevzuata göre değişir. İşaretin biçim kuralları için CE işareti nedir yazımıza bakabilirsiniz.

CE Belgesi Hangi Ürünlerde Zorunludur?

CE işareti yalnızca bunu öngören bir AB mevzuatının kapsamına giren ürünlere konulur. Başlıca ürün grupları şunlardır:

Makineler: Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)
Elektrikli ekipman: Alçak Gerilim Yönetmeliği (2014/35/AB)
Elektrikli ve elektronik cihazlar: Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği (2014/30/AB)
Kablosuz cihazlar: Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (2014/53/AB)
Tıbbi cihazlar: Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (2017/745) ve in vitro tanı cihazları mevzuatı
Yapı malzemeleri: Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (305/2011/AB)
Basınçlı ekipmanlar ve basit basınçlı kaplar
Kişisel koruyucu donanımlar: (2016/425)
Oyuncaklar: (2009/48/AT)
Gaz yakan cihazlar: (2016/426)
Asansörler: (2014/33/AB)
Patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipman: ATEX (2014/34/AB)
Ölçü aletleri, gezi tekneleri, piroteknik ürünler ve diğerleri

Bir ürün aynı anda birden fazla mevzuata tabi olabilir. Elektrik motorlu bir makine makine, elektromanyetik uyumluluk ve gerekiyorsa alçak gerilim şartlarını birlikte karşılamalıdır.

CE Belgesi Hangi Ürünlerde Aranmaz?

Kapsam dışı ürünlere CE işareti konulması yasaktır. CE kapsamında olmayan başlıca ürün grupları şunlardır: gıda, kozmetik, ilaç, kimyasallar, genel mobilya, genel tekstil ve hazır giyim, motorlu taşıtlar ve parçaları. Bu ürünlerin her birinin kendi mevzuatı ve kendi uygunluk kuralları vardır. Piyasada bu ürünler için “CE belgesi” düzenlenmesi teklif ediliyorsa, alınacak belgenin hukuki bir karşılığı yoktur.

CE Belgesi Hangi Ülkelerde Geçerlidir?

CE işareti Avrupa Birliği üyesi ülkelerde ve Avrupa Ekonomik Alanı’na dahil İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç’te geçerlidir. Türkiye, Gümrük Birliği kapsamında ilgili AB mevzuatını kendi yönetmelikleriyle uyumlaştırmıştır; bu nedenle kapsama giren ürünler Türkiye pazarına da CE işaretiyle arz edilir. İsviçre birçok ürün grubunda CE’yi tanır. Birleşik Krallık kendi işareti olan UKCA’yı, Avrasya Ekonomik Birliği ise EAC’yi kullanır. Avrasya pazarı için EAC belgesi nedir yazımıza bakabilirsiniz.

CE Belgesinden Kim Sorumludur?

Üretici: Asıl sorumludur. Ürünü tasarlar ya da tasarlatır, uygunluk değerlendirmesini yapar, teknik dosyayı hazırlar, beyanı imzalar ve işareti iliştirir.
Yetkili temsilci: AB dışındaki üreticinin AB içinde yazılı olarak yetkilendirdiği kişidir; belirli idari görevleri üstlenir.
İthalatçı: AB dışından getirdiği ürünün uygunluk değerlendirmesinin yapıldığını doğrular, beyanın kopyasını saklar ve ürüne kendi adını ve adresini ekler.
Dağıtıcı: Ürünün işaretli olduğunu ve gerekli belgelerle birlikte verildiğini kontrol eder.

Bir ithalatçı ya da dağıtıcı ürünü kendi adı veya markasıyla piyasaya arz ederse ya da uygunluğu etkileyecek biçimde değiştirirse, mevzuat onu üretici sayar ve üreticinin tüm yükümlülükleri ona geçer.

Onaylanmış Kuruluş Ne Zaman Gerekir?

CE sürecinde her ürün için bağımsız bir kuruluşun onayı gerekmez. Mevzuat, ürünün risk düzeyine göre farklı uygunluk değerlendirme yolları tanımlar. Düşük riskli ürünlerde üretici kendi iç üretim kontrolüyle ilerler ve beyanını kendisi düzenler.

Yüksek riskli ürünlerde ise Avrupa Komisyonu’na bildirilmiş bir onaylanmış kuruluşun tip incelemesi, ürün doğrulaması ya da kalite sistemi onayı zorunludur.

Onaylanmış kuruluş sürece dahil olduğunda, CE işaretinin yanında kuruluşun dört haneli kimlik numarası yer alır. Bu numara Avrupa Komisyonu’nun NANDO veritabanından sorgulanabilir.

CE Belgesi Ne İşe Yarar?

Pazara giriş: Kapsamdaki ürünler CE işareti olmadan AB ve Türkiye pazarına arz edilemez.
Serbest dolaşım: İşareti taşıyan ürün, üye ülkeler arasında ek ulusal onay aranmadan dolaşır.
Hukuki güvence: Uyumlaştırılmış standartlara uygunluk, mevzuata uygunluk karinesi sağlar.
İhracat: AB dışındaki birçok ülke CE’yi referans alır.
Kamu ve kurumsal alımlar: Makine, ekipman ve malzeme alım şartnamelerinde CE şartı standarttır.

CE Belgesi Hakkında En Sık Yapılan Yanlışlar

“CE bir kalite belgesidir.” Değildir. Asgari güvenlik şartlarına uygunluğu gösterir.
“CE belgesini bir kurum verir.” Çoğu üründe beyanı üretici düzenler. Kurum onayı yalnızca yüksek riskli ürünlerde gerekir.
“Her ürüne CE alınabilir.” Alınamaz. Kapsam dışı ürüne işaret koymak yasaktır.
“Bir kez alınan CE belgesi sonsuza kadar geçerlidir.” Ürün, standart ya da mevzuat değiştiğinde uygunluk yeniden değerlendirilir.
“Parçaların CE’si varsa ürünün de CE’si vardır.” Yoktur. Nihai ürün bütün olarak değerlendirilir.
“Test yaptırmadan CE belgesi alınır.” Standardın istediği testler yapılmadan düzenlenen belge uygunluk kanıtı değildir.

CE Belgesi Olmadan Satış Yapmanın Sonuçları

Kapsamdaki bir ürünün CE işareti olmadan ya da usulsüz işaretle piyasaya arz edilmesi durumunda piyasa gözetimi otoritesi ürünün satışını durdurabilir, piyasadan toplatabilir ve idari para cezası uygulayabilir. İhracatta ürün gümrükte bekletilir ya da geri gönderilir. Ürünün bir kazaya karışması halinde üreticinin hukuki ve cezai sorumluluğu gündeme gelir ve teknik dosyanın bulunmaması bu sorumluluğu ağırlaştırır.

Nobel Belgelendirme CE Sürecinde Nasıl Destek Olur?

Nobel Belgelendirme olarak üreticilerle ürünün mevzuattaki yerinin belirlenmesinden risk değerlendirmesine, test planlamasından teknik dosyanın tamamlanmasına kadar her aşamada firmaların yanında yer alıyoruz. Sürecin adımlarını CE belgesi nasıl alınır yazımızda, maliyetin nasıl oluştuğunu CE belgesi fiyatları yazımızda, firma seçimini CE belgesi veren güvenilir firmalar yazımızda anlattık. Hizmetin kapsamı CE belgesi sayfamızda yer alır.

CE Belgesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

CE belgesi nedir, kısaca?

CE belgesi, bir ürünün ilgili AB mevzuatının güvenlik, sağlık ve çevre gereklerini karşıladığını gösteren uygunluk değerlendirmesinin sonucudur. Üreticinin uygunluk beyanı ve ürün üzerindeki CE işaretiyle ifade edilir.

CE belgesi Türkiye’de zorunlu mu?

Evet. Türkiye ilgili AB mevzuatını uyumlaştırmıştır. CE kapsamına giren ürünler Türkiye pazarına da CE işaretiyle arz edilmek zorundadır.

CE belgesi ile TSE belgesi aynı şey mi?

Hayır. CE, yasal güvenlik şartlarına uygunluğun işaretidir ve kapsamdaki ürünlerde zorunludur. TSE belgesi ise Türk standartlarına uygunluğu gösteren, çoğunlukla gönüllü bir belgedir.

CE işaretini kim koyar?

CE işaretini üretici ya da üreticinin yetkili temsilcisi koyar. Onaylanmış kuruluş işareti koymaz; yalnızca mevzuatın öngördüğü incelemeyi yapar.

CE belgesi olan ürün her ülkeye satılabilir mi?

Hayır. CE işareti AB, Avrupa Ekonomik Alanı ve Türkiye için geçerlidir. Diğer ülkelerin kendi uygunluk işaretleri ve kuralları vardır.

Sonuç

CE belgesi, ürünün Avrupa mevzuatındaki asgari güvenlik şartlarını karşıladığının üretici tarafından üstlenilen beyanıdır. İlk soru her zaman ürünün kapsamda olup olmadığıdır; ardından hangi mevzuata girdiği ve onaylanmış kuruluş gerekip gerekmediği gelir. Ürününüzün durumunu belirlemek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.