ISO 9001:2026 Revizyonu: Neler Değişti, Geçiş Nasıl Yapılır? 2026 Rehberi

Dünyanın en çok kullanılan kalite yönetim sistemi standardı ISO 9001, yeni revizyonuyla birlikte altıncı baskısına ulaştı. ISO 9001:2026, 16 Eylül 2026’da yayımlandı ve ISO 9001:2015’in yerini aldı.

Yeni baskı, kalite yönetim sisteminin temel yapısını korurken liderlik, kalite kültürü, etik davranış, risk ve fırsat yönetimi gibi alanlarda hedefli güncellemeler getiriyor.

Peki yeni baskıyla birlikte işletmelerin neleri değiştirmesi gerekiyor? Mevcut ISO 9001:2015 belgeniz ne zamana kadar geçerli? Geçiş denetimine nasıl hazırlanmalı ve hangi dokümanları güncellemelisiniz?

Bu rehberde ISO 9001:2026 revizyonunun kapsamını, madde bazındaki değişiklikleri, geçiş takvimini ve uygulamada izlemeniz gereken adımları bir arada ele alıyoruz.

ISO 9001:2026 Revizyonu Nedir?

ISO 9001:2026, kuruluşların ürün ve hizmet kalitesini yönetmesine, müşteri beklentilerini karşılamasına ve süreçlerini sürekli iyileştirmesine yardımcı olan ISO 9001 kalite yönetim sistemi standardının yeni baskısıdır.

ISO 9001’in önceki baskısı 2015 yılında yayımlanmıştı. Yeni revizyonla birlikte standardın temel yaklaşımı korunurken değişen iş ortamına ve kalite yönetimi uygulamalarına yönelik bazı şartlar netleştirildi.

Bu revizyon, 2015 baskısından önceki köklü yapısal değişiklikler gibi mevcut sistemi baştan kurmayı gerektiren bir dönüşüm değildir. ISO 9001:2026, mevcut kalite yönetim sistemini koruyarak belirli alanları güçlendirmeyi amaçlayan orta ölçekli bir güncellemedir.

Proses yaklaşımı, Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al (PUKÖ) döngüsü, risk temelli düşünme ve standardın 4 ile 10 arasındaki temel madde yapısı korunmuştur.

Asıl değişiklikler şu konularda yoğunlaşır:

Kalite kültürü ve etik davranışın liderlik sorumluluğunda daha açık tanımlanması.
Risklerin ve fırsatların ayrı faaliyetler olarak ele alınması.
Değişikliklerin planlanması ve kontrolünün güçlendirilmesi.
İklim değişikliği şartlarının ana metne alınması.
Kurumsal bilgi, çalışma ortamı ve dokümante edilmiş bilgiyle ilgili açıklamaların geliştirilmesi.
Standardın uygulamasını açıklayan Ek A rehberliğinin genişletilmesi.

Bu nedenle mevcut ISO 9001 sisteminizi tamamen değiştirmek yerine, yeni baskının gereklilikleriyle karşılaştırmalı ve gerekli iyileştirmeleri planlı biçimde uygulamalısınız.

ISO 9001:2026 Revizyon Süreci ve Yayın Takvimi

ISO 9001 revizyonu, uluslararası teknik komitelerin değerlendirmeleri ve kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda yürütüldü. Süreç başlangıçta standardın değiştirilmeden korunması yönünde ilerlese de sonraki değerlendirmeler sonucunda revizyon kararı alındı.

Tarih	Gelişme
2021	Teknik komite, kullanıcı anketinin ardından ISO 9001:2015’in revize edilmeden teyit edilmesine karar verdi.
2023	Yeniden değerlendirme sonucunda revizyon süreci başlatıldı.
Şubat 2024	İklim değişikliği eki Amd 1:2024 yayımlandı ve yürürlüğe girdi.
2024–2025	Revizyon taslakları hazırlandı ve görüşe açıldı.
Ağustos 2025	Taslak Uluslararası Standart (DIS), 12 haftalık oylamaya açıldı.
Aralık 2025	Taslak, üye ülkelerden yüzde 97 onay alarak kabul edildi.
Şubat 2026	Meksiko’da 42 ülkeden 83 uzmanın katıldığı toplantıda teknik mutabakat sağlandı.
16 Eylül 2026	ISO 9001:2026 yayımlandı.
30 Eylül 2029	ISO 9001:2015 belgeleri için belirtilen geçiş süresinin sonu.

ISO Genel Sekreteri Sergio Mujica, yayın duyurusunda ISO 9001’i kalite yönetiminde bir altın standart olarak nitelendirdi. Günümüz iş ortamının daha fazla çeviklik gerektirdiğini ve güncellenen standardın kuruluşlara değişimi yönetmek için uluslararası bir çerçeve sunduğunu vurguladı.

Revizyonu yürüten çalışma grubunun (WG 29) yürütücüsü ve ISO/TC 176 Alt Komite 2 Başkanı Sam Somerville, yayımlanan baskının yıllar süren uluslararası iş birliğinin sonucu olduğunu belirtti. BSI Genel Müdürü Susan Taylor Martin de milyonlarca şirketin operasyonlarının merkezine kaliteyi koymak için ISO 9001’e başvurduğuna dikkat çekti.

ISO 9001:2026’da Neler Değişti?

Yeni baskının temel amacı, kalite yönetim sisteminin etkinliğini korurken bazı gerekliliklerin nasıl uygulanacağını daha açık hale getirmektir.

Aşağıdaki tablo, ISO 9001:2015 ile ISO 9001:2026 arasındaki başlıca farklılıkları özetler. Uygulama kararlarınızı verirken standardın tam metnini esas almalısınız.

ISO 9001:2015 ve ISO 9001:2026 madde karşılaştırması

Madde / Konu	ISO 9001:2015’teki durum	ISO 9001:2026’daki değişiklik
Madde 3 — Terimler ve tanımlar	Terimler için ISO 9000’e atıf yapılıyordu.	Sınırlı sayıdaki temel terim ve tanım doğrudan standardın içine alındı.
Madde 4.1 ve 4.2 — Kuruluşun bağlamı ve ilgili taraflar	İklim değişikliği 2024’te yayımlanan ayrı bir ekle ele alındı.	İklim değişikliğinin kuruluş için ilgili bir husus olup olmadığının değerlendirilmesi ana metne işlendi.
Madde 5.1.1 — Liderlik ve taahhüt	Kalite politikası, hedefler, kaynaklar ve proses yaklaşımına ilişkin taahhütler bulunuyordu.	Kalite kültürünün ve etik davranışın teşvik edilmesi açıkça eklendi.
Madde 6.1 — Riskler ve fırsatlar	Riskler ve fırsatlar birlikte ele alınıyordu.	Madde 6.1.1 belirleme, 6.1.2 risklere yönelik faaliyetler ve 6.1.3 fırsatlara yönelik faaliyetler olarak ayrıştırıldı.
Madde 6.3 — Değişikliklerin planlanması	Değişikliklerin planlı biçimde gerçekleştirilmesi isteniyordu.	İletişim, izleme ve değişiklik sonrasında etkinliğin gözden geçirilmesi güçlendirildi.
Madde 7.1.3 — Altyapı	Bina, ekipman, ulaşım, bilgi ve iletişim teknolojileri ele alınıyordu.	Açıklamalar sahada, uzaktan ve karma çalışma düzenlerini kapsayacak şekilde genişletildi.
Madde 7.1.4 — Proseslerin işletimi için ortam	Fiziksel, sosyal ve psikolojik etkenler dikkate alınıyordu.	Psikolojik etkenlere ilişkin örnekler genişletildi ve kalite kültürüyle bağlantı güçlendirildi.
Madde 7.1.6 — Kurumsal bilgi	Proseslerin işletimi ve ürün ya da hizmet uygunluğu için gereken bilgiye odaklanılıyordu.	Kuruluşun kalite yönetim sisteminin genel sonuçlarına ulaşması için gereken bilgi kapsamı genişletildi.
Madde 7.3 — Farkındalık	Çalışanların politika, hedefler, katkıları ve uygunsuzlukların sonuçları konusunda farkındalığı ele alınıyordu.	Kalite kültürü ve etik davranış farkındalığı eklendi.
Madde 7.5 ve ilgili maddeler — Dokümantasyon	Dokümante edilmiş bilginin sürdürülmesi ve muhafaza edilmesi ifadeleri kullanılıyordu.	Bilginin dokümante edilmiş bilgi olarak mevcut olması ve kanıt olarak mevcut olması ifadeleri kullanılıyor.
Madde 10 — İyileştirme	10.1 Genel, 10.2 Uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet, 10.3 Sürekli iyileştirme şeklinde düzenlenmişti.	Madde 10 yeniden yapılandırıldı; 10.1 sürekli iyileştirme, 10.2 uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet olarak düzenlendi. Eski 10.3 kaldırıldı.
Ek A — Açıklayıcı rehberlik	Standardın yapısı, terminolojisi ve kavramları hakkında sınırlı açıklamalar bulunuyordu.	Maddelerin amacını açıklayan rehberlik önemli ölçüde genişletildi. Yeni şart getirmez.
Ek B	ISO/TC 176’nın diğer standartlarının listesi bulunuyordu.	Ek B kaldırıldı.

Şimdi bu değişikliklerin kuruluşunuzun günlük işleyişini nasıl etkileyeceğine bakalım.

1. Kalite kültürü ve etik davranışın önemi arttı

ISO 9001:2026’nın en dikkat çekici yeniliklerinden biri, kalite kültürünün ve etik davranışın daha açık biçimde vurgulanmasıdır.

Madde 5.1.1, üst yönetimin kalite kültürünü ve etik davranışı teşvik etmesini öne çıkarırken Madde 7.3, çalışanların bu konulardaki farkındalığını güçlendirir.

Bu yaklaşım, liderliğin yalnızca kalite politikasını onaylaması veya hedefleri belirlemesiyle sınırlı olmadığını gösterir. Yönetimin kalite anlayışını kuruluşun geneline yayması, çalışanlara örnek olması ve etik davranışları desteklemesi beklenir.

Denetimlerde yalnızca yazılı politika ve prosedürlere bakılması yeterli olmayabilir. Yönetimin saha ziyaretleri, çalışanların kalite faaliyetlerine katılımı, başarıların takdir edilmesi ve kalite verilerinin doğruluğunun korunması gibi uygulamalar da önem taşır.

Kuruluşunuzda yapabilecekleriniz:

Kalite politikasını kalite kültürü ve etik davranış taahhüdü açısından gözden geçirin.
Oryantasyon ve farkındalık eğitimlerinin içeriğini güncelleyin.
Çalışanların etik dışı davranışları bildirebileceği uygun bir kanal tanımlayın.
Üst yönetimin kalite kültürüne katkısını somut örneklerle gösterebilmesini sağlayın.
Eğitim, iletişim ve farkındalık faaliyetlerine ilişkin kayıtları muhafaza edin.

2. Risk ve fırsat yönetimi daha net hale geldi

ISO 9001:2015, riskleri ve fırsatları birlikte ele alıyordu. Uygulamada ise bazı kuruluşlar risk listeleri hazırlıyor, ancak fırsatları belirlemek ve değerlendirmek için yeterli çalışma yapmıyordu.

ISO 9001:2026, Madde 6.1’i üç alt maddeye ayırarak bu ayrımı netleştiriyor:

Madde 6.1.1: Risklerin ve fırsatların belirlenmesi.
Madde 6.1.2: Risklere yönelik faaliyetler.
Madde 6.1.3: Fırsatlara yönelik faaliyetler.

Yeni yaklaşımda yalnızca riskleri listelemek yeterli değildir. Kuruluşların belirledikleri risklere karşı uygun önlemler alması, fırsatları değerlendirmesi ve gerçekleştirdikleri faaliyetlerin etkinliğini incelemesi gerekir.

Örneğin, kritik bir tedarikçinin teslimat gecikmesi bir risk olabilir. Üretim verimliliğini artıracak yeni bir teknolojiye yatırım yapmak ise bir fırsat oluşturabilir.

Her iki durumda da değerlendirme, planlanan faaliyet ve sonuçların izlenmesi arasında açık bir ilişki kurulmalıdır.

Risk ve fırsat kayıtlarınızı gözden geçirmek için ISO 9001 risk ve fırsat analizi prosedürü örneği sayfamızdan yararlanabilirsiniz.

3. Değişikliklerin planlanması güçlendirildi

Madde 6.3, kalite yönetim sisteminde yapılacak değişikliklerin daha kontrollü biçimde planlanmasını ve yönetilmesini öne çıkarır.

Yeni bir üretim hattının kurulması, organizasyon yapısının değiştirilmesi, farklı bir yazılıma geçilmesi veya tesis taşınması bu kapsama girebilir.

Kuruluşun değişikliğin amacını, olası sonuçlarını, ihtiyaç duyulan kaynakları ve sorumlulukları değerlendirmesi önemlidir. Değişikliklerin ilgili çalışanlara duyurulması, uygulamanın izlenmesi ve sonuçlarının gözden geçirilmesi de sürecin parçalarıdır.

Bu gereklilik, üretim ve hizmet sunumundaki değişikliklerin kontrolünü düzenleyen Madde 8.5.6 ile birlikte değerlendirilmelidir.

Yapılması gereken: Değişiklik yönetimi prosedürünüzü gözden geçirin. İletişim, uygulama takibi ve değişiklik sonrasında etkinlik değerlendirmesi adımlarının yeterli olup olmadığını kontrol edin.

Örnek dokümantasyon için ISO 9001 değişiklik yönetim prosedürü örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

4. İklim değişikliği şartları ana metne alındı

ISO, Şubat 2024’te yayımladığı Amd 1:2024 değişikliğiyle iklim değişikliğinin yönetim sistemi standartlarında dikkate alınmasını gündeme getirdi. ISO 9001:2026 ile bu konu standardın ana metninin kalıcı bir parçası haline geldi.

Madde 4.1, kuruluşun iklim değişikliğinin kendisi için ilgili bir husus olup olmadığını belirlemesini gerektirir. Madde 4.2 ise ilgili tarafların iklim değişikliğiyle bağlantılı şartları olabileceğine dikkat çeker.

Burada önemli bir ayrıntı var: Bu değişiklik, her kuruluşun mutlaka karbon azaltım hedefi belirlemesini veya sürdürülebilirlik raporu hazırlamasını gerektirmez. Öncelik, konunun kuruluşun bağlamı açısından değerlendirilmesidir.

İklim değişikliği kuruluş için ilgili değilse bu sonuca varılabilir. Ancak değerlendirme yapılmış olması ve kararın gerekçesinin açıklanabilmesi önemlidir.

2024 değişikliğini zaten uygulayan kuruluşların bu başlıkta yeniden sıfırdan çalışma yapması gerekmeyebilir. Daha önce değerlendirme yapmamış olanlar ise bağlam analizlerini gözden geçirmelidir.

Ayrıntılar için ISO 9001 iklim değişikliği revizyonu sayfamızı inceleyebilirsiniz.

5. Destek maddelerinde açıklamalar genişletildi

Yeni baskı yalnızca liderlik ve risk yönetimi gibi ana konulara odaklanmıyor. Destek süreçlerindeki bazı açıklamaları da geliştiriyor.

Altyapı — Madde 7.1.3: Açıklamalar, sahada, uzaktan ve karma çalışma düzenlerini açıkça kapsayacak şekilde genişletildi. Kuruluşlar, kalite yönetim sisteminin işleyişini destekleyen altyapıyı bu çalışma biçimlerini dikkate alarak değerlendirmelidir.

Çalışma ortamı — Madde 7.1.4: Psikolojik etkenlere ilişkin örnekler artırıldı. Stresin azaltılması ve tükenmişliğin önlenmesi gibi konular çalışma ortamının değerlendirilmesinde önem kazanıyor.

Kurumsal bilgi — Madde 7.1.6: Bilgi ihtiyacı yalnızca ürün ve hizmet uygunluğuyla sınırlı düşünülmemelidir. Kalite yönetim sisteminin genel sonuçlarına ulaşmak için gereken bilginin belirlenmesi, korunması ve paylaşılması da dikkate alınmalıdır.

Dokümantasyon dili: Standardın bazı maddelerinde kullanılan ifadeler değiştirildi. Eski baskıdaki “sürdürülmeli” ve “muhafaza edilmeli” ifadelerinin yerini, bağlama göre “dokümante edilmiş bilgi olarak mevcut olmalı” ve “kanıt olarak mevcut olmalı” ifadeleri aldı.

Bu terminoloji değişikliği, zorunlu dokümanların sayısının bütünüyle arttığı anlamına gelmez. Mevcut dokümanlarınızı yeni ifadeler ve gereklilikler açısından gözden geçirmeniz gerekir.

Güncel dokümantasyon konusunda ISO 9001 doküman listesi yazımızdan yararlanabilirsiniz.

6. Ek A rehberliği genişletildi

ISO 9001:2026’nın Ek A bölümü, standardın 4 ile 10 arasındaki maddelerinin amacını açıklayan daha kapsamlı bilgiler içeriyor.

Bu bölüm, kuruluşların şartları doğru yorumlamasına ve denetçilerin uygulamaları değerlendirirken ortak bir anlayış geliştirmesine yardımcı olur.

Özellikle kalite kültürü, etik davranış, riskler ve fırsatlar gibi konularda uygulamaya yönelik açıklamalar sunar.

Ancak Ek A yeni bir zorunlu şart getirmez. Bu nedenle kuruluşlar Ek A’yı yeni bir dokümantasyon listesi olarak değil, standardın gerekliliklerini anlamaya yardımcı olan bir rehber olarak değerlendirmelidir.

ISO 9001:2026’da Neler Değişmedi?

Revizyon sürecinde çeşitli konularda değişiklik beklentileri ortaya çıkmış olsa da bunların tamamı yayımlanan standarda yeni şart olarak girmedi.

Geçiş hazırlığında gereksiz iş yükü oluşturmamak için değişmeyen noktaları da bilmek gerekir.

Yapay zekâ, dijitalleşme ve siber güvenlik için özel yeni şartlar getirilmedi. Bu konulara özgü yeni gereklilikler, yayımlanan ISO 9001:2026 metninde yer almıyor. Revizyon öncesindeki beklentiler hakkında Türk Loydu’nun ISO 9001:2026 revizyonu değerlendirmesini inceleyebilirsiniz.
İklim değişikliği dışında kapsamlı yeni sürdürülebilirlik şartları eklenmedi.
Tedarik zinciri dayanıklılığı için yeni ve bağımsız bir madde oluşturulmadı. Dış tedarikçilerin kontrolü Madde 8.4 kapsamında devam ediyor.
Hizmet sektörüne özel yeni şartlar getirilmedi. Standart imalat ve hizmet kuruluşlarına uygulanmaya devam ediyor.
Temel yönetim sistemi yapısı korundu. Proses yaklaşımı, PUKÖ döngüsü, risk temelli düşünme ve uyumlaştırılmış yapı aynı temel yaklaşım içinde sürüyor.

Bu yapı, ISO 14001 çevre yönetim sistemi ve ISO 45001 iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi gibi standartlarla entegre çalışmayı da kolaylaştırıyor.

Birden fazla yönetim sistemi standardını birlikte uygulayan kuruluşlar, ortak prosedürlerini ve kayıtlarını revizyonla uyumlu olacak şekilde birlikte gözden geçirebilir. Ayrıntılar için üçü bir arada entegre yönetim sistemi kurulumu ve maliyet avantajı yazımıza bakabilirsiniz.

Dijital taraftaki yeniliklerden biri de ISO 9001’in 1 Ekim 2026’dan itibaren ISO’nun dijital olarak zenginleştirilmiş içerik formatında sunulmasıdır. Bu sunum biçimi kuruluşlara yeni bir yönetim sistemi şartı getirmez.

Yapay zekâ sistemlerini geliştiren veya yoğun biçimde kullanan kuruluşlar için ilgili ayrı bir standart olan ISO/IEC 42001 hakkında ISO 42001 belgesi nedir, nasıl alınır? yazımızı inceleyebilirsiniz.

ISO 9001:2026 Değişiklikleri İşletmenizi Nasıl Etkileyecek?

Yeni baskının etkisi, kuruluşunuzun mevcut kalite yönetim sisteminin ne kadar etkin çalıştığına bağlıdır.

Kalite yönetim sistemi zaten düzenli işleyen, risk ve fırsatları değerlendiren, değişiklikleri kontrol eden ve çalışan farkındalığına önem veren kuruluşların geçişi daha kolay yönetmesi beklenir.

Buna karşılık kalite yönetim sistemini yalnızca belge almak için kurmuş olan işletmelerin uygulamalarını daha kapsamlı gözden geçirmesi gerekebilir.

Başlıca etkiler şunlardır:

Üst yönetimin kalite kültürü ve etik davranış konularında daha görünür sorumluluk üstlenmesi gerekir.
Risk ve fırsat yönetiminin yalnızca kayıt tutmaya değil, somut faaliyetlere ve sonuçlara dayanması önem kazanır.
Dokümanların sayısını artırmaktan çok mevcut dokümanların içeriğini güncellemek gerekir.
İç tetkik soru listeleri, eğitim içerikleri ve yönetimin gözden geçirmesi gündemi yeni baskıyla uyumlu hale getirilmelidir.
Entegre yönetim sistemlerinde ortak prosedürler birlikte gözden geçirilmelidir.

Sonuç olarak geçiş, sağlam işleyen bir kalite yönetim sistemi için yeniden kurulumdan çok kontrollü bir güncellemedir.

ISO 9001:2015 Belgem Ne Zamana Kadar Geçerli?

ISO 9001:2026’nın yayımlanması, mevcut ISO 9001:2015 belgelerinin aynı gün geçersiz olduğu anlamına gelmez.

ISO 9001:2015 belgeleri için üç yıllık bir geçiş süresi tanınmıştır. Belirtilen son tarih 30 Eylül 2029’dur.

Bu süre boyunca mevcut belgenizle çalışmaya devam edebilir ve yeni baskıya geçişinizi planlayabilirsiniz. Ancak geçiş süresinin sonuna kadar belgenizin yeni baskıya göre yenilenmesi gerekir.

Geçiş denetimi çoğu durumda planlı gözetim veya yeniden belgelendirme denetimiyle birleştirilebilir. Böylece kuruluşlar denetim süreçlerini daha verimli planlayabilir.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Belgelendirme kuruluşlarının yeni baskıya göre denetim yapabilmesi için kendi akreditasyon geçişlerini ve ilgili hazırlıklarını tamamlamaları gerekir.

Bu nedenle geçiş denetiminizin ne zaman yapılabileceğini ve ek denetim süresi gerekip gerekmediğini belgelendirme kuruluşunuzdan yazılı olarak öğrenin.

Geçişi son aylara bırakmayın. Denetim takviminde yer bulmak, olası uygunsuzlukları kapatmak ve gerekli kayıtları oluşturmak için yeterli süre ayırın.

Yeni ISO 9001 Belgesi Alacaklar Beklemeli mi?

İlk kez ISO 9001 belgesi alacak kuruluşların yalnızca revizyon nedeniyle süreci ertelemesi gerekmez.

Yeni bir kalite yönetim sistemi kurarken hedef, mümkün olduğunca güncel ISO 9001:2026 şartlarını karşılayan bir sistem oluşturmaktır. Böylece kısa süre sonra yeni baskıya geçmek için kapsamlı bir uyarlama ihtiyacı azaltılabilir.

Bununla birlikte, denetimin hangi baskıya göre yapılabileceği belgelendirme kuruluşunun yeni baskıdaki hazırlığına ve geçerli geçiş düzenlemelerine bağlıdır.

Kuruluş henüz 2026 baskısına göre belgelendirme yapmaya hazır değilse, uygulanabilir geçiş kuralları çerçevesinde 2015 baskısına göre belge alıp geçiş süresi içinde yeni baskıya geçmek de bir seçenek olabilir.

ISO 9001:2026 Geçiş Planı Nasıl Hazırlanır?

ISO 9001:2026’ya geçişi tek seferlik bir doküman güncellemesi olarak görmek yerine, sorumluları, süreleri ve kontrol noktaları belirlenmiş bir proje olarak yönetmek daha doğru olur.

Geçiş planı; hangi işin yapılacağını, kimin sorumlu olacağını, ne zaman tamamlanacağını ve tamamlandığının nasıl kanıtlanacağını göstermelidir.

Aşama 1: Hazırlık ve organizasyon

İlk olarak ISO 9001:2026 standardının tam metnini temin edin ve geçiş sürecinden sorumlu kişiyi belirleyin.

Kalite yöneticisi, üst yönetim ve ilgili proses sahiplerinin katılımıyla bir geçiş ekibi oluşturun. Projenin kapsamını, hedeflerini, kaynaklarını ve takvimini belirleyin.

Bu aşamada hazırlanması gereken temel çıktılar şunlardır:

Geçiş ekibinin belirlenmesi.
Görev ve sorumlulukların tanımlanması.
Üst yönetim onayı.
Başlangıç takvimi.
Belgelendirme kuruluşuyla ilk görüşme.

Aşama 2: Eğitim ve farkındalık

Geçiş ekibinin ve iç tetkikçilerin yeni baskının gerekliliklerini anlaması gerekir.

Eğitimlerde özellikle kalite kültürü, etik davranış, risk ve fırsat yönetimi, değişikliklerin planlanması ve yeni madde yapısı üzerinde durulmalıdır.

Eğitimlerin tamamlanması, geçiş sürecinin sonraki aşamalarında daha doğru değerlendirmeler yapılmasını sağlar.

Eğitim kayıtlarını muhafaza edin ve çalışanların görevleriyle ilgili değişiklikler hakkında bilgilendirildiğini gösterin.

ISO 9001 kalite yönetim sistemi baş denetçilik eğitimi bu konuda yararlanabileceğiniz eğitim seçeneklerinden biridir.

Aşama 3: Boşluk analizi

Boşluk analizi, mevcut kalite yönetim sisteminiz ile ISO 9001:2026 şartları arasındaki farklılıkları belirlemenizi sağlar.

Bu çalışma sırasında her maddeyi mevcut prosedürler, uygulamalar ve kayıtlarla karşılaştırın. Yalnızca dokümanın bulunup bulunmadığını değil, uygulamanın gerçekten yürütülüp yürütülmediğini de değerlendirin.

Analizin sonunda şu çıktıları oluşturun:

Mevcut durum değerlendirmesi.
Karşılanmayan veya geliştirilmesi gereken şartlar.
Önceliklendirilmiş aksiyon listesi.
Her aksiyon için sorumlu kişi.
Tamamlanma tarihi ve doğrulama yöntemi.

Boşluk analizi, sonraki aşamalarda gereksiz doküman değişiklikleri yapılmasını önlemeye yardımcı olur.

Aşama 4: Uygulama ve doküman güncellemeleri

Analizde belirlenen eksiklikleri gidermek için gerekli düzenlemeleri yapın.

Kalite politikası, risk ve fırsat kayıtları, değişiklik yönetimi prosedürü, eğitim içerikleri ve iç tetkik soru listeleri öncelikli olarak ele alınabilir.

Yeni uygulamaları yalnızca dokümana yazmakla yetinmeyin. İlgili çalışanların bilgilendirilmesini, uygulamanın başlatılmasını ve gerekli kayıtların oluşturulmasını sağlayın.

Aşama 5: Doğrulama ve iç tetkik

Güncellenen sistemin yeni baskıya uygun çalıştığını doğrulamanız gerekir.

Yeni baskıya göre kapsamlı bir iç tetkik gerçekleştirin. Tespit edilen uygunsuzluklar için düzeltici faaliyetleri planlayın ve sonuçlarını izleyin.

Ardından yönetimin gözden geçirmesi toplantısında geçiş çalışmalarını, açık aksiyonları, kaynak ihtiyaçlarını ve sistemin etkinliğini değerlendirin.

Bu aşamanın temel çıktıları iç tetkik raporu, düzeltici faaliyet kayıtları ve yönetimin gözden geçirmesi tutanağıdır.

Aşama 6: Geçiş denetimi ve belgenin yenilenmesi

Son aşamada belgelendirme kuruluşunuzla geçiş denetimini planlayın.

Denetçi, sistemin yeni baskının gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığını ve yapılan değişikliklerin fiilen uygulandığını gösteren kanıtları değerlendirir.

Denetimin sonucuna göre gerekli işlemler tamamlanır ve belgeniz yeni baskıya göre yenilenir.

Geçiş planı: Sorumlular ve çıktılar

Aşama	Sorumlu	Beklenen çıktı
Hazırlık	Kalite yöneticisi ve üst yönetim	Geçiş ekibi ataması ve onaylı plan
Eğitim	Kalite yöneticisi	Eğitim ve farkındalık kayıtları
Boşluk analizi	Geçiş ekibi ve proses sahipleri	Analiz raporu ve aksiyon listesi
Uygulama	Proses sahipleri	Güncellenmiş dokümanlar ve uygulama kayıtları
Doğrulama	İç tetkikçiler ve üst yönetim	İç tetkik raporu ve YGG tutanağı
Geçiş denetimi	Kalite yöneticisi ve belgelendirme kuruluşu	Denetim sonucu ve yeni baskıya göre belge

ISO 9001:2026 Geçiş Takvimi Nasıl Oluşturulur?

Geçiş takvimi, kuruluşunuzun büyüklüğüne, süreçlerinin karmaşıklığına ve bir sonraki planlı denetim tarihine göre hazırlanmalıdır.

Genel bir planlama örneği olarak geçiş denetiminden 9–12 ay önce çalışmalara başlamak, uygulamaları aceleye getirmeden tamamlamak için yeterli zaman sağlayabilir.

Denetime kalan süre	Yapılacak çalışmalar
9–12 ay	Standardın temin edilmesi, ekibin kurulması, eğitim ve belgelendirme kuruluşuyla görüşme
6–9 ay	Boşluk analizi ve aksiyon planının hazırlanması
3–6 ay	Dokümanların güncellenmesi, yeni uygulamaların başlatılması ve kayıtların oluşturulması
1–3 ay	Yeni baskıya göre iç tetkik, bulguların kapatılması ve yönetimin gözden geçirmesi
Denetim dönemi	Geçiş denetimi ve varsa uygunsuzlukların giderilmesi

Bu süreler örnek bir planlama çerçevesidir; her kuruluş için aynı takvim uygun olmayabilir.

Belgesinin süresi 2027 yılında dolacak kuruluşlar, yeniden belgelendirme denetimini geçiş için değerlendirebilir. Belgesi daha sonraki yıllarda dolacak kuruluşlar ise gözetim denetimini kullanma olanağını belgelendirme kuruluşlarıyla görüşebilir.

Her durumda 30 Eylül 2029 tarihinden önce yeterli güvenlik payı bırakmak önemlidir.

Sistemi iyi işleyen küçük ve orta ölçekli bir kuruluşta hazırlıktan denetime kadar altı ile dokuz aylık bir çalışma süresi yeterli olabilir. Büyük, çok lokasyonlu veya karmaşık süreçlere sahip kuruluşlarda bu süre uzayabilir.

Geçiş denetiminin bir sonraki gözetim ya da yeniden belgelendirme denetimiyle birleştirilip birleştirilemeyeceğini ve ek denetim süresi gerekip gerekmediğini önceden yazılı olarak öğrenin.

ISO 9001:2026 Boşluk Analizi: Madde Bazında Kontrol Soruları

Boşluk analizinin etkili olabilmesi için genel bir kontrol listesinden fazlasına ihtiyacınız vardır. Her değişiklik alanını mevcut uygulamalarınızla karşılaştırmalı ve eksiklikleri somut sorularla değerlendirmelisiniz.

Kalite kültürü ve etik davranış

Üst yönetim kalite kültürünü ve etik davranışı nasıl teşvik ediyor?
Bu taahhüdü destekleyen somut uygulamalar ve kayıtlar mevcut mu?
Çalışanlar kalite kültürünün kendilerinden ne beklediğini biliyor mu?
Etik dışı davranışların bildirilebileceği uygun bir kanal bulunuyor mu?
Farkındalık eğitimleri kalite kültürü ve etik davranış konularını içeriyor mu?
Yönetim, kalite sonuçlarının ve kayıtlarının doğruluğunu korumak için nasıl örnek oluyor?

Riskler ve fırsatlar

Riskler ve fırsatlar ayrı ayrı belirlenip değerlendiriliyor mu?
Fırsatlar için somut faaliyetler planlanıyor mu, yoksa yalnızca riskler mi ele alınıyor?
Belirlenen faaliyetlerin sorumluları ve tamamlanma tarihleri belli mi?
Risk ve fırsatlara yönelik faaliyetlerin etkinliği değerlendiriliyor mu?
Sonuçlar, ilgili proseslerin ve yönetim kararlarının geliştirilmesinde kullanılıyor mu?

Değişikliklerin planlanması

Sistem değişikliklerinin amacı, olası sonuçları, kaynakları ve sorumlulukları kayıt altına alınıyor mu?
Organizasyon değişiklikleri, yeni yazılımlar ve tesis değişiklikleri kontrol sürecine dahil ediliyor mu?
Değişikliklerden etkilenen çalışanlar bilgilendiriliyor mu?
Uygulama sonrasında değişikliğin etkinliği gözden geçiriliyor mu?
Üretim ve hizmet sunumundaki değişikliklerle ilgili kontroller yeterli mi?

İklim değişikliği ve kuruluşun bağlamı

Kuruluşun bağlam analizinde iklim değişikliğinin ilgili bir husus olup olmadığı değerlendirilmiş mi?
İlgili tarafların iklim değişikliğiyle bağlantılı şartları belirlenmiş mi?
İklim değişikliği kuruluş için ilgili bulunuyorsa bu değerlendirme kalite yönetim sistemine yansıtılmış mı?
Konunun ilgili olmadığı sonucuna varıldıysa bu kararın gerekçesi açıklanabiliyor mu?

İyileştirme

İyileştirme faaliyetleri yalnızca uygunsuzluklardan mı kaynaklanıyor, yoksa bağlam değişiklikleri, fırsatlar ve yeni teknolojiler de değerlendiriliyor mu?
İyileştirme faaliyetlerinin sonuçları izleniyor mu?
Alınan dersler ve elde edilen sonuçlar ilgili süreçlere yansıtılıyor mu?

Terimler ve doküman atıfları

Dokümanlardaki ISO 9001:2015 atıfları ve madde numaraları gözden geçiriliyor mu?
Değişen terimler prosedürlere ve iç tetkik listelerine yansıtılıyor mu?
Dokümante edilmiş bilginin mevcut olduğunu veya kanıt olarak saklandığını gösteren kayıtlar yeterli mi?
Eski baskıya dayanan eğitim içerikleri güncelleniyor mu?

Bu soruların yanıtları, hangi alanlarda işlem yapılması gerektiğini belirlemenize yardımcı olur. Analiz sonucunu bir aksiyon listesine dönüştürün ve her madde için sorumlu kişi, hedef tarih ve doğrulama yöntemi belirleyin.

ISO 9001:2026 İçin Hangi Dokümanlar Güncellenmeli?

Revizyon sonrasında bütün dokümanları baştan hazırlamak gerekmez. Öncelik, yeni şartlardan etkilenen dokümanların belirlenmesi ve mevcut kayıtların yeterliliğinin değerlendirilmesidir.

Aşağıdaki dokümanları gözden geçirme planınıza dahil edebilirsiniz.

1. Kalite politikası

Kalite kültürü ve etik davranış taahhüdünün yeterince açık olup olmadığını değerlendirin.

2. Kuruluşun bağlamı ve ilgili taraflar analizi

İklim değişikliği değerlendirmesini ve ilgili tarafların ihtiyaçlarını gözden geçirin.

Örnek için ISO 9001 kuruluşun bağlamı prosedürü örneği sayfamızı inceleyebilirsiniz.

3. Risk ve fırsat prosedürü ile değerlendirme kayıtları

Risklerin ve fırsatların belirlenmesi, bunlara yönelik faaliyetler ve etkinlik değerlendirmeleri arasındaki bağlantıyı kontrol edin.

4. Değişiklik yönetimi prosedürü

Değişikliklerin planlanması, duyurulması, izlenmesi ve sonrasında değerlendirilmesi adımlarını gözden geçirin.

5. Eğitim planı ve farkındalık içerikleri

Yeni baskının gerekliliklerini ve kalite kültürü ile etik davranış konularını eğitim programlarına dahil edin.

Örnek için ISO 9001 eğitim planı örneği sayfamıza bakabilirsiniz.

6. İç tetkik soru listeleri

Kontrol sorularını ISO 9001:2026’nın güncel madde yapısına göre düzenleyin.

ISO 9001 iç tetkik soru listesi genel örneği bu çalışma için yararlı bir başlangıç noktasıdır.

7. Yönetimin gözden geçirmesi gündemi

Geçiş sürecini, aksiyonların durumunu, kaynak ihtiyaçlarını ve yeni şartların uygulama sonuçlarını değerlendirecek başlıkları ekleyin.

ISO 9001 yönetimin gözden geçirmesi prosedürü örneği sayfamızdan yararlanabilirsiniz.

8. Düzeltici faaliyet ve iyileştirme prosedürü

Uygunsuzlukların giderilmesi, iyileştirme fırsatlarının değerlendirilmesi ve sonuçların izlenmesi süreçlerini gözden geçirin.

9. Doküman listeleri ve standart atıfları

Eski madde numaralarını, standart atıflarını ve değişen terimleri kontrol edin.

Güncellenmesi gereken dokümanların tamamını değerlendirmek için ISO 9001 doküman listesi yazımızı da inceleyebilirsiniz.

ISO 9001:2026 Geçiş Denetimine Nasıl Hazırlanılır?

Geçiş denetiminde denetçi, kuruluşun yeni baskının şartlarını karşıladığını ve yapılan değişikliklerin fiilen uygulandığını gösteren kanıtları inceler.

Bu nedenle yalnızca güncellenmiş prosedürler sunmak yeterli olmayabilir. Uygulamaların yürütüldüğünü, çalışanların bilgilendirildiğini ve sonuçların değerlendirildiğini gösteren kayıtlar da hazırlanmalıdır.

Denetim öncesinde aşağıdaki kontrol listesini kullanabilirsiniz.

Boşluk analizi raporu hazırlanmış ve aksiyonlar takip edilmiş olmalı.
Eksiklikleri gidermek için yapılan çalışmaların sonuçları kayıt altına alınmalı.
Güncellenmiş dokümanlar ilgili çalışanlara duyurulmuş olmalı.
Geçiş ekibinin ve iç tetkikçilerin eğitim kayıtları hazır bulunmalı.
Yeni baskının tüm ilgili maddelerini kapsayan iç tetkik tamamlanmış olmalı.
İç tetkikte bulunan uygunsuzluklar değerlendirilmiş ve gerekli düzeltici faaliyetler başlatılmış olmalı.
Geçiş sürecinin ele alındığı yönetimin gözden geçirmesi toplantısı yapılmış olmalı.
Yeni şartların uygulandığını gösteren yeterli kayıt oluşmuş olmalı.

Belgelendirme kuruluşuyla denetim tarihi ve olası ek denetim süresi netleştirilmiş olmalı.

Yeni uygulamalar için birkaç aylık kayıt oluşturmak, sistemin yalnızca kâğıt üzerinde değil, günlük faaliyetlerde de çalıştığını göstermeye yardımcı olur.

Denetimde tespit edilen bulguların nasıl değerlendirildiğini öğrenmek için majör ve minör uygunsuzluk nedir? yazımızı inceleyebilirsiniz.

ISO 9001:2026 Geçişinde Sık Yapılan Hatalar

Geçişin başarılı olması yalnızca eksik maddeleri belirlemeye değil, bu maddelerin doğru biçimde uygulanmasına da bağlıdır.

Yalnızca doküman numaralarını güncellemek: Eski madde numaralarını değiştirmek, sistemin yeni şartları karşıladığını tek başına göstermez. Uygulamaların da değerlendirilmesi gerekir.

Üst yönetimi sürece dahil etmemek: Kalite kültürü ve etik davranış, yalnızca kalite yöneticisinin sorumluluğunda ele alınamaz. Üst yönetimin sürece katılması ve katkısını göstermesi önemlidir.

İç tetkikçileri eğitmemek: Eski baskıya göre hazırlanmış bir iç tetkik soru listesi, yeni şartların tamamını değerlendirmeyebilir. Tetkikçilerin yeni baskıyı anlaması gerekir.

Geçişi son yıla bırakmak: Denetim takviminde yer bulmak, uygulamaları tamamlamak ve uygunsuzlukları kapatmak için yeterli zaman kalmayabilir.

Riskleri değerlendirip fırsatları göz ardı etmek: Yeni madde yapısı, fırsatlara yönelik faaliyetlerin de açık biçimde ele alınmasını gerektirir.

Entegre yönetim sistemlerini gözden kaçırmak: ISO 14001 ve ISO 45001 gibi standartlarla ortak kullanılan prosedürler, geçiş sürecinde birlikte değerlendirilmelidir.

Kayıt oluşturmadan uygulamaya geçmek: Bir faaliyetin yapılması kadar, ilgili şartların yerine getirildiğini gösterecek kanıtların bulunması da önemlidir.

Bu hatalardan kaçınmak için geçişi tek bir doküman düzenleme çalışması olarak değil, planlama, uygulama ve doğrulama adımlarından oluşan bir iyileştirme projesi olarak yönetin.

Nobel Belgelendirme ISO 9001:2026 Geçiş Sürecinde Nasıl Destek Olur?

ISO 9001:2026’ya geçiş sürecinde kuruluşların en çok ihtiyaç duyduğu konuların başında mevcut sistemin değerlendirilmesi, eksikliklerin belirlenmesi, dokümanların güncellenmesi ve denetim hazırlığı gelir.

Nobel Belgelendirme olarak kuruluşların bu süreci planlı biçimde yürütmesine yönelik çalışmalarımızla destek sunuyoruz.

Mevcut dokümanlarınızın yeni baskıya göre değerlendirilmesi için mevcut doküman eksiklerinin belirlenmesi ve eğitim hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Sistemin yeni şartlara uyumunu değerlendirmek için altyapı eksikleri analizi ve standart uyum raporu hizmetimizi inceleyebilirsiniz. İç tetkikçilerin yetkinliğini geliştirmek isteyen kuruluşlar için ISO 9001 kalite yönetim sistemi baş denetçilik eğitimi de değerlendirilebilecek seçenekler arasındadır.

Nobel Belgelendirme, TÜRKAK akreditasyonlu belgelendirme kuruluşlarıyla iş birliği içinde çalışarak belgelendirme ve geçiş süreçlerinin yönetilmesine destek olur. Belgelendirme işlemlerinin hangi kuruluş tarafından, hangi akreditasyon kapsamında gerçekleştirileceğini başvuru öncesinde netleştirmeniz önemlidir.

İlk kez belge alacak kuruluşlar için ISO 9001 belgesi TÜRKAK onaylı nasıl alınır? yazımızı inceleyebilirsiniz.

ISO 9001:2026 Revizyonu ve Geçiş Süreci Hakkında Sık Sorulan Sorular

ISO 9001:2026 ne zaman yayımlandı?

ISO 9001:2026, 16 Eylül 2026’da yayımlandı. Standardın altıncı baskısıdır ve ISO 9001:2015’in yerini almıştır.

ISO 9001:2015 belgem ne zamana kadar geçerli?

Mevcut geçiş takvimine göre ISO 9001:2015 belgeleri 30 Eylül 2029’a kadar geçerliliğini korur. Bu tarihten önce geçiş denetiminin tamamlanması ve belgenin yeni baskıya göre yenilenmesi gerekir.

ISO 9001:2026’daki en önemli değişiklik nedir?

Kalite kültürü ve etik davranışın liderlik sorumluluğunda açıkça vurgulanması, risk ve fırsatların ayrı alt maddelerde ele alınması, değişikliklerin planlanmasının güçlendirilmesi ve iklim değişikliğinin ana metne alınması öne çıkan yeniliklerdir.

ISO 9001:2026 yapay zekâ veya siber güvenlik için yeni şart getiriyor mu?

Yayımlanan baskıda yapay zekâ, dijitalleşme veya siber güvenliğe özgü yeni bir şart bulunmuyor. Bu konulara ilişkin ihtiyaçlar, kuruluşun faaliyetleri ve ilgili diğer standartlar kapsamında ayrıca değerlendirilebilir.

Mevcut kalite yönetim sistemimi baştan mı kurmam gerekiyor?

Hayır. Revizyon, proses yaklaşımını ve temel yapıyı koruyor. Mevcut sisteminizi yeni baskıyla karşılaştırmalı ve gerekli alanlarda iyileştirmeler yapmalısınız.

ISO 9001:2026’ya geçiş için ayrı bir denetim mi gerekiyor?

Geçiş denetimi çoğu durumda planlı gözetim veya yeniden belgelendirme denetimiyle birleştirilebilir. Bunun mümkün olup olmadığı ve ek denetim süresi gerekip gerekmediği belgelendirme kuruluşunuzla netleştirilmelidir.

ISO 9001:2026 geçişi ne kadar sürer?

Süre, kuruluşun büyüklüğüne, süreçlerinin karmaşıklığına ve mevcut sistemin durumuna bağlıdır. Sistemi iyi işleyen küçük ve orta ölçekli kuruluşlarda altı ile dokuz aylık bir hazırlık dönemi yeterli olabilir. Büyük ve çok lokasyonlu kuruluşlarda daha uzun bir takvim gerekebilir.

ISO 9001:2026 geçişinde hangi dokümanlar güncellenmeli?

Başta kalite politikası, kuruluşun bağlamı ve ilgili taraflar analizi, risk ve fırsat kayıtları, değişiklik yönetimi prosedürü, eğitim içerikleri, iç tetkik soru listeleri ve yönetimin gözden geçirmesi gündemi olmak üzere etkilenen dokümanlar gözden geçirilmelidir.

İklim değişikliği şartı her kuruluş için karbon hedefi belirlemeyi gerektirir mi?

Hayır. Kuruluşun iklim değişikliğinin kendisi açısından ilgili bir husus olup olmadığını değerlendirmesi gerekir. Standart, her kuruluş için zorunlu bir karbon hedefi veya sürdürülebilirlik raporu öngörmez.

ISO 9001:2026 geçişini yapmazsam belgem ne olur?

Geçiş süresinin sonunda ISO 9001:2015 belgesi geçerliliğini yitirir. Belgelendirme durumunuzu sürdürmek için geçerli geçiş kurallarına uygun olarak yeni baskıya geçmeniz gerekir. Geçiş yapılmaması halinde yeniden belgelendirme gerekip gerekmediğini ilgili belgelendirme kuruluşuyla netleştirmelisiniz.

ISO 9001:2026 belgesi almak isteyenler beklemeli mi?

Hayır. Yeni sistem kuracak kuruluşlar mümkün olduğunca güncel baskıya göre hazırlık yapabilir. Ancak belgelendirme kuruluşunun yeni baskıya göre denetim yapmaya hazır olup olmadığı ve hangi geçiş kurallarının uygulanacağı başvuru öncesinde doğrulanmalıdır.

Sonuç: ISO 9001:2026 Geçişine Şimdiden Hazırlanın

ISO 9001:2026, kalite yönetiminin temel felsefesini değiştirmiyor. Bunun yerine kalite kültürü, etik davranış, risk ve fırsat yönetimi, değişikliklerin planlanması ve iklim değişikliği gibi alanlarda mevcut yaklaşımı güçlendiriyor.

Mevcut ISO 9001:2015 belgeniz için geçiş süresi 30 Eylül 2029’a kadar devam etse de hazırlıkları son ana bırakmamalısınız. Önce mevcut sisteminizi değerlendirin, ardından eksiklikleri belirleyin, dokümanları güncelleyin, çalışanlarınızı bilgilendirin ve yeni baskıya göre iç tetkikinizi tamamlayın.

Başarılı bir geçişin anahtarı, yalnızca yeni standardın maddelerini karşılamak değil, kalite yönetim sistemini kuruluşunuzun günlük işleyişinde daha etkin hale getirmektir.

Geçiş planınızı kuruluşunuzun mevcut durumuna ve denetim takvimine göre oluşturmak için Nobel Belgelendirme ile iletişime geçebilirsiniz.