İçindekiler
ISO 14001 Çevre Etki Boyut Analiz Formu, bölüm bazında faaliyetlerin çevre boyutunu, etkisini ve risk puanını hesaplayarak kontrol/bertaraf yöntemini belirleyen formdur. Aşağıda örnek bir form yapısını ve puanlamanın somut bir örnekle nasıl işlediğini bulabilirsiniz.
Formun Amacı
Bu form, ofis, bakım ve üretim gibi her bölümün faaliyetlerini çevre boyutu-çevre etkisi eşleştirmesiyle listeler; Olasılık Puanı (OP) ile Etki Puanı (EP) çarpılarak Risk Puanı (RP) hesaplanır ve buna göre risk seviyesi (düşük/orta/yüksek) belirlenir. Bu form, Çevre Boyutları Prosedürü’nde tanımlanan genel puanlama mantığının bölüm bazında somut satırlara dökülmüş halidir.
Örnek Bir Değerlendirme
Örneğin ofiste evrak yazdırma faaliyeti, “doğal kaynak tüketimi ve atık kâğıt oluşumu” çevre etkisiyle ilişkilendirilir; olasılık 3, etki 2 puan verilirse risk puanı 3×2=6 olarak hesaplanır ve bu değer Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’ne göre belirlenen bir bertaraf yöntemine (örneğin geri dönüşüm kutusu) bağlanır. Bu örnek, en sıradan görünen bir ofis faaliyetinin bile sistematik olarak değerlendirmeye alındığını gösterir — çevre yönetimi yalnızca üretim sahasıyla sınırlı değildir.
Formda Yer Alan Bilgiler
- Faaliyet konusu, çevre boyutu, çevre etkisi
- Puanlama (olasılık, etki, risk puanı)
- Risk durumu
- Kontrol metodu, bertaraf yöntemi
Denetimde Nasıl Değerlendirilir
- Her bölümün kendi faaliyetlerini gerçekten değerlendirip değerlendirmediği
- Risk puanlamasının tutarlı bir mantıkla (Çevre Boyutları Prosedürü’ndeki ölçekle) yapılıp yapılmadığı
- Yüksek risk puanlı satırların bertaraf/kontrol yöntemiyle eşleştirilip eşleştirilmediği
Sık Yapılan Hatalar
En sık görülen hata, formun yalnızca üretim bölümü için doldurulup ofis ve destek birimlerinin atlanmasıdır. Bir diğer sorun, kontrol metodu ve bertaraf yöntemi sütunlarının boş bırakılıp yalnızca puanlamanın yapılmasıdır — bu durumda değerlendirme bir eyleme dönüşmez.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Bu form; Çevre Boyutları Prosedürü, Yasal Şartlar Takip Listesi ve Atık Sevkiyat Formu ile doğrudan bağlantılıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Her bölüm kendi formunu mu doldurur?
Evet, her bölüm kendi faaliyetlerini en iyi bildiği için kendi satırlarını doldurur; Çevre Yönetim Temsilcisi bunları konsolide eder.
Puanlama ölçeği neden 1-5 arasıdır?
Bu, Çevre Boyutları Prosedürü’nde tanımlanan standart ölçektir; tutarlılık için tüm bölümlerde aynı ölçek kullanılır.
Form ne sıklıkla güncellenir?
Yeni bir faaliyet başladığında veya mevcut bir faaliyet değiştiğinde güncellenir; ayrıca yıllık gözden geçirme önerilir.
Kontrol metodu ile bertaraf yöntemi arasındaki fark nedir?
Kontrol metodu etkiyi önlemeye/azaltmaya yönelikken, bertaraf yöntemi ortaya çıkan atığın/sonucun nasıl yok edileceğini tanımlar.
Bu form Çevre Etki Analiz Formu ile aynı şey midir?
Evet, Çevre Boyutları Prosedürü’nde “Çevre Etki Analiz Formu” olarak anılan doküman ile bu form aynı dokümanı ifade eder.