İçindekiler
ISO 45001 Uygulama Prosedürü, tehlike tanımlamadan risk değerlendirmesine, acil durum planlarından tahliye tatbikatlarına kadar İSG yönetim sisteminin operasyonel çekirdeğini tanımlayan en kapsamlı prosedürdür. Bu yazıda risk değerlendirme yöntemini, acil durum planlamasını ve ISO 45001 denetiminde nasıl değerlendirildiğini ele alıyoruz.
Prosedürün Amacı, Kapsamı ve Temel Tanımları
Bu prosedürün amacı, çalışanların ve kuruluşun faaliyetlerinden etkilenebilecek kişilerin sağlık ve güvenlik standartlarını iyileştirmek için olası tehlikelerin belirlenmesini, risklerin değerlendirilmesini, bunların ortadan kaldırılmasını veya kontrol altında tutulmasını sağlamaktır; bunun için acil durum planının hazırlanması, önleme, koruma, tahliye, yangınla mücadele ve ilk yardım konularında yapılması gereken çalışmalar tanımlanır. Prosedür kuruluşa ait tüm birimlerdeki çalışanları, işlemleri ve müşterileri kapsar; Acil Durum Planlarının hazırlanmasından Genel Müdür, İş Güvenliği Uzmanı ve İSG Temsilcisi, uygulanmasından bölüm liderleri ve bağlı tüm personel sorumludur. Temel tanımlar arasında Kabul Edilebilir Risk Seviyesi, Ramak Kala Olay, Risk, Risk Değerlendirmesi, Tehlike ve Fırsat yer alır.
Risk Değerlendirmesi Yöntemi
Risk değerlendirmesi; işveren/vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, çalışan temsilcileri ve ilgili bölümleri temsil eden çalışanlardan oluşan bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Tehlikeler tanımlanırken işyeri bina ve eklentileri, yürütülen faaliyetler, üretim süreç ve teknikleri, iş ekipmanları, organizasyon yapısı, çalışanların tecrübe ve düşünceleri, iş kazası/meslek hastalığı/ramak kala kayıtları gibi asgari bilgiler toplanır. Risk kontrol adımları sırasıyla planlama, tehlike kaynağının ortadan kaldırılması veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi, risklerle kaynağında mücadele edilmesi, kontrol tedbirlerinin uygulanması ve izlenmesi şeklinde işletilir; toplu korunma önlemlerine kişisel korunma önlemlerinden önce öncelik verilir. İşyeri taşınması, teknoloji/madde/ekipman değişikliği veya iş kazası gibi durumlarda risk değerlendirmesi kısmen veya tamamen yenilenir.
Acil Durum Planları
Acil durum planı; acil durumların belirlenmesi, iyileştirici/sınırlandırıcı tedbirlerin alınması, acil durum müdahale ve tahliye yöntemlerinin oluşturulması, görevlendirilecek çalışanların belirlenmesi, dokümantasyon, tatbikat ve yenileme aşamaları izlenerek hazırlanır. İş Güvenliği Uzmanı, tehlike sınıfına göre arama-kurtarma-tahliye ve yangınla mücadele konularında en az birer destek elemanı görevlendirir; ilkyardım için İlkyardım Yönetmeliği esaslarına göre destek elemanı atanır. Yılda en az bir kez tatbikat yapılır, sonuçlar rapor edilerek acil durum planı gözden geçirilir. Bu prosedür, ISO 45001 belgesi denetimlerinde İSG risk yönetiminin ve acil durum hazırlığının bilimsel bir metodolojiyle yürütüldüğünün temel kanıtıdır.