İçindekiler
ISO 14001 Çevre Politikası, üst yönetimin kuruluşun çevresel etkilerini azaltma ve çevrenin korunmasına katkı sağlama yönündeki taahhüdünü ilkeler halinde ortaya koyan, çevre yönetim sisteminin en üst düzey belgesidir. Aşağıda örnek bir Çevre Politikası metnini ve iyi bir politikanın taşıması gereken özellikleri bulabilirsiniz.
Çevre Politikasının Amacı
Bu politika, kuruluşun tüm faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel etkileri minimize etmek ve çevrenin korunmasına katkıda bulunmak amacıyla üst yönetim tarafından belirlenip imzalanır. ISO 14001’in 5.2 maddesi, politikanın kuruluşun bağlamına ve faaliyetlerinin niteliğine, ölçeğine ve çevresel etkilerine uygun olmasını, kirliliğin önlenmesi dahil çevrenin korunmasına yönelik bir taahhüt içermesini ve çevre hedeflerinin belirlenmesi için bir çerçeve oluşturmasını şart koşar.
İyi Bir Çevre Politikasının Taşıması Gereken İlkeler
Aşağıdaki tablo, standardın beklediği temel ilkeleri ve bunların pratikte ne anlama geldiğini özetler:
| İlke | Pratikte Anlamı |
|---|---|
| Yasal uygunluk taahhüdü | Tüm çevre mevzuatına ve diğer yükümlülüklere uyulacağının beyanı |
| Kirliliğin önlenmesi | Atık, emisyon ve deşarjların kaynağında azaltılması |
| Sürekli iyileştirme | Çevre performansının yıldan yıla ölçülüp geliştirilmesi |
| Hedeflere çerçeve oluşturma | Politikanın somut, ölçülebilir hedeflere dönüşebilecek şekilde yazılması |
Politika Nasıl Duyurulmalı ve Yaşatılmalıdır
Bir çevre politikasının imzalanıp bir dosyada saklanması yeterli değildir; standardın 5.2 maddesi politikanın kuruluş içinde iletişimini ve gerektiğinde ilgili taraflarca erişilebilir olmasını şart koşar. Uygulamada bu genellikle panolarda asılı bulundurma, oryantasyon eğitimlerinde okutma, kuruluşun web sitesinde yayınlama ve yıllık YGG toplantısında yeniden gözden geçirme şeklinde sağlanır.
Denetimde Nasıl Değerlendirilir
- Politikanın kuruluşun gerçek faaliyet alanına (örneğin bir tekstil işletmesi için su tüketimi, bir metal işleme tesisi için atık yağ yönetimi gibi) özgü unsurlar içerip içermediği
- Sahadaki çalışanlara politikanın içeriği sorulduğunda genel hatlarıyla açıklayabilmeleri
- Politikada belirtilen ilkelerin, fiilen belirlenen çevre hedefleriyle örtüşüp örtüşmediği
Sık Yapılan Hatalar
En sık görülen hata, politikanın internetten indirilen jenerik bir şablondan aynen kopyalanması ve kuruluşun gerçek faaliyetlerine hiç değinmemesidir. Bir diğer yaygın sorun, politikanın panoya asılmasına rağmen çalışanların içeriğinden habersiz olmasıdır — bu durum saha görüşmelerinde hızlıca ortaya çıkar.
Diğer Dokümanlarla İlişkisi
Çevre Politikası; Liderlik Taahhüdü, Çevre Hedefleri ve Planlama Prosedürü ile Çevre El Kitabı ile doğrudan bağlantılıdır ve ÇYS’nin tüm alt dokümanlarının üzerine oturduğu temel referanstır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çevre politikası ne sıklıkla gözden geçirilmelidir?
Yılda en az bir kez YGG toplantısı kapsamında, ayrıca kuruluşun faaliyet alanında önemli bir değişiklik olduğunda gözden geçirilmelidir.
Politika kaç madde içermelidir?
Sabit bir sayı yoktur; genellikle 5-10 arası öz ve uygulanabilir madde, uzun ama genel geçer bir metinden daha değerlidir.
Politika dış paydaşlarla paylaşılmalı mıdır?
Standart, ilgili taraflarca erişilebilir olmasını şart koşar; bu genellikle kuruluşun web sitesinde yayınlanarak sağlanır.
Küçük bir işletme için politika nasıl farklılık gösterir?
İçerik ve şart aynıdır; sadece dil ve sunum küçük işletmenin ölçeğine uygun sadelikte olabilir.
Politika ISO 9001 kalite politikasıyla birleştirilebilir mi?
Evet, entegre yönetim sistemi kuran kuruluşlarda genellikle tek bir “Kalite ve Çevre Politikası” metni hazırlanır.