ISO 45001 İç Tetkik Soru Listesi

ISO 45001 iç tetkik soru listesi, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminizin ISO 45001:2018 standardının 4 ila 10. maddelerine ne ölçüde uyduğunu belgelendirme denetiminden önce kendi içinizde test etmenizi sağlar.

Tehlike tanımlamadan risk değerlendirmeye, acil duruma hazırlıktan iç tetkik programına kadar standardın her bölümü için somut iso 45001 iş sağılığı ve güvenliği yönetim sistemi iç denetim soruları arayan İSG yöneticileri ve iç tetkikçiler için hazırlanmıştır.

Aşağıdaki iç tetkik soru listesini, planlanan iç denetim programınızda madde madde ilerleyerek kullanabilir; her sorunun karşısına bulgularınızı kayıt altına alabilirsiniz.

ISO 45001 iç denetim soru listesinde “hayır” ya da “kısmen” cevabı çıkan her madde, belgelendirme denetiminden önce kapatılması gereken bir potansiyel uygunsuzluğu işaret eder; bu nedenle liste yalnızca bir form değil, sertifikasyon sürecine hazırlığın yol haritasıdır.

4. Kuruluşun Bağlamı

Kuruluşun İSG bağlamını, çalışanlar ve diğer ilgili tarafların beklentilerini ve sistemin kapsamını ne ölçüde tanımladığını sorgulayan maddeler.

• Kuruluş, İSG amacına yönelik iç ve dış hususları tayin etmiş ve bu hususlarla ilgili bilgiyi izleyip gözden geçiriyor mu?
• Çalışanlar ile diğer ilgili tarafların İSG yönetim sistemiyle ilgili ihtiyaç ve beklentileri, bunlardan hangilerinin yasal şart niteliğinde olduğu belirlenmiş mi?
• İSG yönetim sisteminin kapsamı; iç/dış hususlar, ilgili taraf şartları ve planlanan/gerçekleştirilen işle ilgili faaliyetler dikkate alınarak belirlenmiş ve dokümante edilmiş mi?
• Kuruluş, ihtiyaç duyulan süreçleri ve bunların etkileşimini tanımlayarak standardın şartlarına uygun bir İSG yönetim sistemi kurmuş, uyguluyor, sürdürüyor ve sürekli iyileştiriyor mu?

5. Liderlik ve Çalışan Katılımı

Üst yönetimin İSG taahhüdünü, İSG politikasını, görev-yetki dağılımını ve çalışanların misillemeden korunmasını değerlendiren sorulardır.

• Üst yönetim; güvenli-sağlıklı iş yerlerinin sağlanması, İSG politikası-hedeflerinin stratejik yönle uyumu, gerekli kaynakların sağlanması ve sürekli iyileştirmenin teşviki gibi unsurlarla İSG yönetimine liderlik ve bağlılık gösteriyor mu?
• Olayları, tehlikeleri, riskleri ve fırsatları rapor eden çalışanların misilleme görmekten korunması güvence altına alınmış mı?
• Güvenli-sağlıklı çalışma koşulları sağlama taahhüdünü, tehlikeleri ortadan kaldırma ve İSG riskini azaltma taahhüdünü, çalışan istişaresi ve katılımına bağlılığı içeren bir İSG politikası oluşturulmuş ve duyurulmuş mu?
• İSG yönetim sistemiyle ilgili görev, yetki ve sorumluluklar üst yönetim tarafından belirlenmiş ve kuruluş içinde duyurulmuş mu?

6. Planlama

Tehlike tanımlama, risk-fırsat değerlendirmesi, yasal şartların belirlenmesi ve İSG hedeflerinin planlanmasını kapsayan, standardın en kritik bölümü.

• İSG yönetim sistemi için planlama yapılırken bağlam, ilgili taraf şartları ve kapsam dikkate alınarak ele alınması gereken riskler ve fırsatlar belirlenmiş mi?
• Rutin/rutin olmayan faaliyetlerden, işin organizasyonundan, insan faktörlerinden ve geçmiş olaylardan kaynaklanan tehlikeleri tanımlamak için devam eden ve proaktif bir süreç işletiliyor; işyerine erişimi olan herkes (çalışan, yüklenici, ziyaretçi) bu değerlendirmeye dahil ediliyor mu?
• Belirlenen tehlikelerden doğan İSG riskleri ile İSG fırsatları, kuruluşça oluşturulmuş yöntem ve kriterlerle değerlendiriliyor mu?
• Kuruluşun tehlikelerine ve İSG risklerine uygulanabilir yasal şartlar ve diğer gereklilikler belirlenip erişilebilir tutuluyor, sistem kurulurken/sürdürülürken dikkate alınıyor mu?
• Riskleri-fırsatları, yasal şartları ele alacak ve acil durumlara hazırlığı kapsayan faaliyetler planlanmış; bu faaliyetlerin etkinliği değerlendiriliyor mu?
• İSG hedefleri ilgili fonksiyon ve seviyelerde oluşturulmuş; hedeflere ulaşmak için ne, kim, ne zaman, hangi kaynak sorularını cevaplayan bir eylem planı var mı?

7. Destek

Kaynaklar, yetkinlik, farkındalık, iletişim ve dokümante edilmiş bilginin kontrolüne ilişkin destek süreçlerini kapsayan sorular.

• İSG yönetim sisteminin kurulması, uygulanması, sürdürülmesi ve sürekli iyileştirilmesi için gerekli kaynaklar belirlenmiş ve sağlanmış mı?
• İSG performansını etkileyen çalışanların yetkinliği (tehlike belirleme yeteneği dahil) uygun eğitim, öğretim veya deneyim temelinde güvence altına alınmış mı?
• Çalışanlar; İSG politikası, tehlikeler ve riskler, olaylar ve soruşturma sonuçları ile kendilerini tehlikeden uzak tutma hakları konusunda bilgilendirilmiş mi?
• Neyle, ne zaman, kiminle ve nasıl iletişim kurulacağını belirleyen iç ve dış İSG iletişim süreçleri oluşturulmuş; çalışanların sürekli gelişime katkısı iletişim yoluyla destekleniyor mu?
• Standardın istediği ve kuruluşun etkinlik için gerekli gördüğü dokümante edilmiş bilgi sistem içinde yer alıyor; oluşturulur ve güncellenirken tanımlama, format ve onay adımları uygulanıyor mu?
• Dokümante edilmiş bilginin erişimi, korunması, değişiklik kontrolü, muhafazası ve imhası kontrol altında mı?

8. Operasyon

Tehlikelerin giderilmesi, değişim yönetimi, tedarik zinciri kontrolü ve acil duruma hazırlık-müdahale süreçlerini sorgulayan, 45001’e özgü bölüm.

• İSG yönetim sistemi şartlarını karşılamak için gerekli süreçler; kriterler oluşturularak, bu kriterlere göre kontrol edilerek ve dokümante edilmiş bilgiyle güvence altına alınarak planlanmış, uygulanıyor ve sürdürülüyor mu?
• Tehlikelerin ortadan kaldırılması ve İSG risklerinin azaltılması; önce tehlikeyi ortadan kaldırma, sonra ikame, mühendislik kontrolleri, idari kontroller ve en son kişisel koruyucu ekipman şeklindeki kontrol hiyerarşisine göre mi yapılıyor?
• Yeni/değişen ürün, hizmet, süreç, işyeri, ekipman veya iş gücüne ilişkin planlı geçici ve kalıcı değişikliklerin İSG performansına etkisi, uygulanmadan önce değerlendiriliyor mu?
• Satın alınan ürün ve hizmetlerin İSG yönetim sistemine uygunluğu kontrol ediliyor; yüklenicilerin ve dış kaynaklı süreçlerin faaliyetlerinden doğan tehlike ve riskler koordine ediliyor mu?
• Olası acil durumlara (ilk yardım dahil) hazırlık ve müdahale için bir süreç oluşturulmuş; planlanan müdahale periyodik olarak test edilip ilgili taraflara (yükleniciler, ziyaretçiler, acil durum hizmetleri dahil) iletiliyor mu?

9. Performans Değerlendirme

İSG performansının izlenmesi, yasal uygunluk değerlendirmesi, iç tetkik programı ve yönetimin gözden geçirmesini kapsayan sorular.

• Neyin izlenip ölçüleceği, hangi yöntemlerle ve ne zaman değerlendirileceği tanımlanmış; sistem performansı ve etkinliği düzenli olarak değerlendiriliyor mu?
• Yasal şartlara ve diğer gerekliliklere uygunluğu değerlendirmek için bir süreç oluşturulmuş, değerlendirme sıklığı ve yöntemi belirlenmiş ve sonuçlar dokümante ediliyor mu?
• İSG yönetim sisteminin durumunu belirlemek için planlanan aralıklarla iç tetkikler yapılıyor; tetkik programı, kriterleri, kapsamı ve tetkikçi tarafsızlığı güvence altında, sonuçlar ilgili yönetime raporlanıyor mu?
• Üst yönetim; önceki gözden geçirme faaliyetleri, bağlam değişiklikleri, İSG hedeflerine ulaşma durumu ve tetkik sonuçları gibi girdileri değerlendirerek sistemi planlı aralıklarla gözden geçiriyor mu?

10. İyileştirme

Olay ve uygunsuzlukların nasıl ele alındığı, kuruluşun İSG performansını sürekli iyileştirme kapasitesi bu bölümde sorgulanır.

• Kuruluş, iyileştirme için fırsatları tayin edip İSG yönetim sisteminin amaçlanan sonuçlarına ulaşmak için gerekli eylemleri uyguluyor mu?
• Olayları ve uygunsuzlukları belirlemek, raporlamak, soruşturmak ve düzeltici faaliyet almak için bir süreç oluşturulmuş ve uygulanıyor mu?
• Kuruluş; analiz sonuçları ve yönetimin gözden geçirmesi çıktılarını kullanarak İSG yönetim sisteminin uygunluğunu, yeterliliğini ve etkinliğini sürekli iyileştiriyor mu?

Sıkça Sorulan Sorular

ISO 45001 iç tetkik soru listesi nedir, ne işe yarar?

İş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminizin ISO 45001:2018 standardının 4-10. maddelerine uygunluğunu, belgelendirme denetiminden önce kendi bünyenizde test etmenizi sağlayan bir kontrol listesidir; her madde için somut bir iç denetim sorusu sunar.

Tehlike ile İSG riski arasındaki fark nedir?

Tehlike, yaralanma veya sağlık bozulmasına yol açma potansiyeli olan bir kaynak veya durumdur; İSG riski ise bu tehlikeye bağlı olayın gerçekleşme olasılığı ile sonucun ciddiyetinin birleşimidir.

Kontrol hiyerarşisi iç tetkikte nasıl değerlendirilir?

Tetkikçi, bir tehlike için önce ortadan kaldırma ve ikame gibi üst seviye kontrollerin değerlendirilip değerlendirilmediğini, kişisel koruyucu ekipmanın sadece son çare olarak mı kullanıldığını sorgular.

İç tetkikler kim tarafından, ne sıklıkla yapılmalı?

Tetkik ettiği süreçten bağımsız, objektifliği güvence altında olan eğitimli iç tetkikçiler tarafından, kuruluşun belirlediği bir program dahilinde genellikle yılda en az bir kez yapılır.

Bu soru listesi belgelendirme kuruluşunun yaptığı denetimin yerini tutar mı?

Hayır. Bu liste kuruluşun kendi iç hazırlığı içindir; belgelendirme denetimi bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından yapılır. İç tetkik, o denetime hazırlıklı girmenizi sağlayan ön kontrol aşamasıdır.

İş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminizin iç tetkikini profesyonel bir bakış açısıyla planlamak veya ISO 45001 belgelendirme sürecinizin tamamında yanınızda bir çözüm ortağı aramak için Nobel Belgelendirme olarak buradayız.