Ankara ISO 15504 Belgesi: Nasıl Alınır?

Ankara ISO 15504 belgesi, yazılım geliştiren bir kuruluşun süreçlerinin yetkin değerlendiriciler tarafından incelenmesi ve her sürecin yetenek seviyesinin belirlenmesiyle alınır.

SPICE adıyla da bilinen bu standart, Ankara’da neredeyse tamamen kamu ihaleleri nedeniyle gündeme gelir: bakanlıkların, bağlı kuruluşların ve kamu şirketlerinin yazılım alım şartnamelerinde belirli bir SPICE seviyesi yeterlik kriteri olarak yer alır.

Bu yazıda ISO 15504’ün ne olduğunu, seviyelerin ne anlama geldiğini, Ankara’da belgenin nasıl alındığını ve hazırlıkta nelere dikkat edileceğini anlatıyoruz.

ISO 15504 (SPICE) Nedir?

ISO/IEC 15504, yazılım süreçlerinin değerlendirilmesi için geliştirilmiş uluslararası bir standart serisidir. Adındaki SPICE, “Software Process Improvement and Capability Determination” ifadesinin kısaltmasıdır.

ISO 9001 gibi bir yönetim sistemi standardından farkı şudur: sistemin var olup olmadığına değil, her bir sürecin ne kadar olgun yürütüldüğüne bakar ve sonucu bir seviye ile ifade eder.

Standart serisi uluslararası düzeyde ISO/IEC 33000 ailesiyle güncellenmiştir. Türkiye’deki ihale şartnamelerinde ve belgelendirme uygulamasında ise ISO 15504 adı ve seviye yapısı kullanılmaya devam etmektedir.

Değerlendirmede süreçlerin tanımı için yazılım yaşam döngüsü standardı ISO/IEC 12207 temel alınır. Hizmetin genel çerçevesi ISO 15504 SPICE belgesi sayfamızda yer alır.

ISO 15504 Seviyeleri Ne Anlama Gelir?

Ankara’daki kamu ihalelerinde en sık istenen seviyeler 2 ve 3’tür. Seviye 2, her projenin kendi içinde planlı ve kontrollü yürütüldüğünü gösterir. Seviye 3 ise projeden bağımsız, kuruluşa ait standart süreçlerin bulunmasını ister; bu nedenle seviye 2’den seviye 3’e geçiş, seviye 1’den 2’ye geçişten daha fazla kurumsal çalışma gerektirir.

Ankara’da ISO 15504 Belgesi Kimler İçin Gerekli?

• Kamu yazılım ihalelerine giren firmalar: Şartnamelerde çoğu zaman belirli bir SPICE seviyesi ya da eşdeğeri olarak CMMI seviyesi istenir.
• Teknokent şirketleri: ODTÜ Teknokent, Bilkent Cyberpark, Hacettepe Teknokent, Gazi Teknopark ve diğer teknoloji geliştirme bölgelerinde kamu projesi yürüten yazılım firmaları.
• Savunma yazılımı geliştiren firmalar: Ana yüklenicilerin alt yüklenici değerlendirmelerinde süreç olgunluğu kanıtı olarak sunulur.
• e-Devlet entegrasyonu ve kurumsal uygulama geliştiren firmalar.
• Kamu kurumlarının bilgi işlem birimleri: Kendi yazılım geliştirme süreçlerini değerlendirmek isteyen kurumlar.

İhalelerde SPICE genellikle tek başına istenmez. Kalite için ISO 9001, bilgi güvenliği için ISO 27001, BT hizmet yönetimi için ISO 20000-1 aynı şartnamede yer alır. Bkz. kamu ihalelerinde en çok istenen ISO belgeleri.

Ankara’da ISO 15504 Belgesi Nasıl Alınır?

1. Hedef seviyenin ve kapsamın belirlenmesi: İhale şartnamesinin istediği seviye ve değerlendirilecek süreçler netleştirilir. Kapsam, organizasyonun hangi biriminin ve hangi süreçlerin değerlendirileceğini gösterir.
2. Boşluk analizi: Mevcut uygulamalar hedef seviyenin süreç özellikleriyle karşılaştırılır.
3. Süreçlerin tanımlanması: Gereksinim analizi, tasarım, kodlama, test, konfigürasyon yönetimi, proje yönetimi, kalite güvence ve diğer süreçler yazılı hale getirilir.
4. Projelerde uygulama: Tanımlanan süreçler gerçek projelerde uygulanır ve kanıt üretir. Değerlendirme, tamamlanmış ya da yeterince ilerlemiş projeler üzerinden yapılır.
5. Ön değerlendirme: Resmî değerlendirmeden önce eksikler bir iç değerlendirmeyle belirlenir.
6. Resmî değerlendirme: Yetkin değerlendirici ekip doküman inceler, proje ekipleriyle görüşür ve her süreç özelliğini derecelendirir.
7. Belge: Değerlendirme sonucu hedef seviyeyi karşılıyorsa belge düzenlenir. Geçerlilik süresi ve ara değerlendirmeler belgelendirme kuruluşunun şemasına göre belirlenir.

Seviye 2 İçin Hazırlıkta Nelere Bakılır?

Seviye 2’de değerlendirici, sürecin yapıldığını değil yönetildiğini görmek ister. Her süreç için iki soru sorulur: performans yönetiliyor mu ve iş ürünleri yönetiliyor mu?

• Proje planı: İş kırılımı, takvim, kaynak ve sorumluluklar tanımlı mı; plan güncelleniyor mu?
• İzleme kayıtları: İlerleme toplantıları, sapmalar ve alınan aksiyonlar.
• Gereksinim yönetimi: Gereksinimlerin kaydı, onayı, değişikliklerinin izlenmesi ve tasarım ile testlere izlenebilirliği.
• Konfigürasyon yönetimi: Kaynak kod, doküman ve sürümlerin kontrol altında tutulması; hangi sürümde ne olduğunun bilinmesi.
• Gözden geçirme kayıtları: Tasarım, kod ve test dokümanlarının gözden geçirildiğine dair kanıt.
• Test kayıtları: Test planı, senaryolar, sonuçlar ve hata takibi.
• Kalite güvence: Projenin tanımlı sürece uyduğunun bağımsız kontrolü.

Seviye 3 için bunlara ek olarak kuruluş düzeyinde standart süreç tanımları, uyarlama kuralları, süreç varlık kütüphanesi, eğitim programı ve süreç iyileştirme mekanizması aranır.

Ankara’daki Yazılım Firmalarının Sık Yaptığı Hatalar

• İhale ilanından sonra başlamak: Değerlendirme gerçek proje kanıtlarına dayanır. Kanıtlar geriye dönük üretilemez; süreçlerin en az bir projede baştan sona uygulanmış olması gerekir.
• Dokümanı yazıp projede uygulamamak: Değerlendirici ekip proje çalışanlarıyla görüşür. Süreç dokümanında yazanla ekibin anlattığı uyuşmuyorsa derecelendirme düşer.
• Araçlara güvenip süreci tanımlamamak: Görev takip ve sürüm kontrol araçlarının kullanılması tek başına yeterli değildir; kuralların tanımlı olması gerekir.
• Kapsamı yanlış belirlemek: Şartnamenin istediği süreçlerin değerlendirme kapsamında yer aldığı teyit edilmelidir.
• Akreditasyonu kontrol etmemek: Şartname akreditasyonlu belge istiyorsa, belgelendirme kuruluşunun akreditasyon kapsamında bu standardın bulunduğu doğrulanmalıdır. Bkz. TÜRKAK akredite kuruluş arama.

Ankara ISO 15504 Belgesi Fiyatını Ne Belirler?

Maliyeti hedeflenen seviye, değerlendirilecek süreç sayısı, yazılım ekibinin büyüklüğü, incelenecek proje sayısı ve hazırlık için gereken destek belirler. Seviye 3 değerlendirmesi, kuruluş düzeyindeki süreçleri de kapsadığı için seviye 2’ye göre daha uzun sürer.

ISO 9001 ve ISO 27001 ile birlikte planlandığında doküman kontrolü, iç tetkik ve eğitim gibi ortak unsurlar tek seferde kurulur. Firmanıza özel değerlendirme için fiyat teklifi formunu doldurabilirsiniz.

Nobel Belgelendirme Ankara’da ISO 15504 Sürecinde Nasıl Destek Olur?

Nobel Belgelendirme Ankara merkezli bir belgelendirme firmasıdır. Yazılım firmalarıyla süreç tanımlarının hazırlanmasından ön değerlendirmeye, değerlendirme planlamasından belge sürecine kadar her aşamada firmaların yanında yer alıyoruz.

Aynı ihalelerde istenen diğer belgeler için Ankara ISO 27001 belgesi ve Ankara ISO 9001 belgesi yazılarımıza, BT hizmet yönetimi için ISO 20000-1 sayfamıza bakabilirsiniz.

Ankara ISO 15504 Belgesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

ISO 15504 ile CMMI aynı şey mi?

Hayır. İkisi de yazılım süreç olgunluğunu değerlendirir ancak farklı modellerdir. ISO 15504 uluslararası bir standarttır, CMMI ise ayrı bir kuruluşun modelidir.

İhale şartnamelerinde çoğu zaman biri ya da eşdeğeri olarak diğeri kabul edilir; eşdeğerlik şartnamede yazıldığı şekliyle değerlendirilir.

Kamu ihalelerinde hangi SPICE seviyesi istenir?

Şartnameye göre değişir. Yazılım alım ihalelerinde en sık seviye 2 ve seviye 3 istenir. İstenen seviye ve kapsam şartnamenin yeterlik bölümünde belirtilir.

ISO 15504 belgesi almak ne kadar sürer?

Süreçleri tanımlı ve projelerinde uygulayan bir firma birkaç ayda değerlendirmeye hazır hale gelir. Sıfırdan başlayan firmalarda süreçlerin tanımlanıp en az bir projede uygulanması gerektiği için süre proje takvimine bağlıdır.

Küçük bir yazılım ekibi ISO 15504 belgesi alabilir mi?

Evet. Standart ekip büyüklüğü şartı koymaz. Küçük ekiplerde roller birleştirilebilir, ancak planlama, gözden geçirme ve konfigürasyon yönetimi kanıtlarının yine de bulunması gerekir.

Çevik yöntemlerle çalışan ekipler ISO 15504 seviyesini karşılayabilir mi?

Evet. Standart belirli bir geliştirme yöntemi şart koşmaz. Sprint planları, iş listeleri, gözden geçirme ve değerlendirme toplantılarının kayıtları, süreç özelliklerinin kanıtı olarak kullanılabilir.

Sonuç

Ankara’da ISO 15504 belgesi, kamu yazılım ihalelerine girmenin en sık karşılaşılan teknik yeterlik şartlarından biridir. Belge, yazılan dokümanlara değil gerçek projelerdeki kanıtlara dayanır; bu nedenle hazırlığa ihale takviminden önce başlamak gerekir. Hedef seviyenizi ve takviminizi birlikte planlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.