AS9100 Sertifikası Veren Firmalar? Nereden Alınır?

AS9100 sertifikası veren firmalar kimlerdir, belge nereden alınır? IAQG, OASIS kaydı ve TÜRKAK akreditasyonu üzerinden doğru firmayı seçme rehberi.

AS9100 sertifikası veren firmalar, havacılık, uzay ve savunma sektörünün kendi kurduğu denetim sistemi içinde yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarıdır.

Nobel Belgelendirme savunma sanayi firmalarına TÜRKAK akreditasyonlu as9100 belgesi vermektedir.

Bu belgeyi her ISO belgelendirme firması düzenleyemez. Sertifikanın ana yükleniciler tarafından kabul edilmesi için belgeyi veren kuruluşun sektör şemasına göre akredite olması ve sertifikanın OASIS veritabanında görünmesi gerekir.

Bu yazıda AS9100 sertifikasının nereden alındığını, yetkili bir firmanın nasıl ayırt edildiğini ve firma seçerken nelere bakılması gerektiğini adım adım anlatıyoruz. Standardın kapsamı ve maddeleri için AS 9100 belgesi sayfamıza göz atabilirsiniz.

AS9100 Sertifikası Nereden Alınır?

AS9100 sertifikası, Uluslararası Havacılık ve Uzay Kalite Grubu’nun (IAQG) yürüttüğü ICOP programı kapsamında akredite edilmiş belgelendirme kuruluşlarından alınır.

ICOP, “Endüstri Kontrollü Diğer Taraf” anlamına gelir. Yani denetim sistemini standart yazan kurum değil, doğrudan sektörün kendisi, uçak ve motor üreticilerinin temsilcileriyle birlikte gözetir. Bu yapı AS9100’ü diğer yönetim sistemi belgelerinden ayıran en önemli farktır.

Zincir üç halkadan oluşur. En üstte IAQG ve onun bölgesel yapıları (Avrupa’da EAQG) bulunur. Ortada, bu yapıların tanıdığı ulusal akreditasyon kurumları yer alır. En altta ise bu akreditasyon kurumlarından AS9100 kapsamında akreditasyon almış belgelendirme kuruluşları vardır.

AS9100 sertifikanızı düzenleyen firma bu zincirin son halkasında değilse, elinizdeki belge havacılık ve savunma tedarik zincirinde geçerli sayılmaz.

Standart üç bölgede üç farklı kodla yayımlanır: Amerika’da AS9100, Avrupa’da EN 9100, Asya-Pasifik’te JISQ 9100. Üçü de teknik olarak aynı gereklilikleri içerir.

Bu nedenle Türkiye’de “EN 9100 belgesi” veren bir kuruluş ile “AS9100 belgesi” veren kuruluş arasında, akreditasyon zinciri doğru olduğu sürece fark yoktur.

AS9100 Sertifikası Veren Firmalar Kimlerdir?

Türkiye’de AS9100 sertifikası veren firmalar iki grupta toplanır. Birinci grupta, yurt dışındaki akreditasyon kurumlarından AS9100 akreditasyonu almış uluslararası belgelendirme kuruluşlarının Türkiye ofisleri bulunur.

Bu kuruluşlar uzun yıllardır sektörde faaliyet gösterir ve sertifikaları kendi ülkelerindeki akreditasyon kurumunun logosuyla düzenlenir.

İkinci grupta, TÜRKAK’tan AS 9100 serisi kapsamında akreditasyon almış yerli belgelendirme kuruluşları yer alır.

TÜRKAK, EN/AS 9100 serisi belgelendirme faaliyetleri için akreditasyon başvurularını 20 Eylül 2021’de kabul etmeye başladığını resmî duyurusuyla açıkladı. Kurumun bu alandaki faaliyetleri Eylül 2022’de EAQG tarafından onaylandı.

Böylece AS9100 belgesinin yerli bir akreditasyon zinciriyle alınması mümkün hale geldi.

Her iki grupta da yetkili kuruluş sayısı ISO 9001’e kıyasla çok azdır. Bunun nedeni, AS9100 denetimi yapacak kuruluşun hem ayrı bir akreditasyon denetiminden geçmesi hem de havacılık deneyimi belgelenmiş denetçi çalıştırmak zorunda olmasıdır.

Piyasada “AS9100 belgesi veriyoruz” diyen her firmanın bu koşulları sağladığı varsayılmamalıdır. Genel akreditasyon mantığını akreditasyon nedir yazımızda anlattık.

AS9100 Sertifikası Veren Firmanın Yetkili Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Bir firmanın AS9100 sertifikası vermeye yetkili olup olmadığı dört kontrolle netleşir. Bu kontrollerin hiçbiri firmanın kendi beyanına dayanmaz, hepsi bağımsız kaynaklardan doğrulanır.

OASIS kaydı: IAQG’nin çevrim içi tedarikçi bilgi sistemi olan OASIS, hem yetkili belgelendirme kuruluşlarını hem de sertifikalı firmaları listeler. Kuruluşun adı burada yer almıyorsa verdiği belge sektör tarafından tanınmaz.
Akreditasyon kapsamı: Kuruluşun akreditasyon sertifikasında “AS 9100” ya da “EN 9100” ifadesi açıkça yazmalıdır. Yalnızca ISO 9001 kapsamında akredite olmak AS9100 belgesi vermeye yetmez.
Denetçi yetkinliği: Denetimi yapacak kişi, IAQG şemasına göre onaylanmış havacılık denetçisi olmalıdır. Denetçinin adı ve onay durumu da OASIS üzerinden sorgulanabilir.
Sertifika üzerindeki bilgiler: Geçerli bir AS9100 sertifikasında akreditasyon kurumunun logosu, standardın revizyonu, belgelendirme yapısı ve kapsam ifadesi bulunur.

Akreditasyon sorgulamasının TÜRKAK tarafında nasıl yapıldığını TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşu nasıl anlaşılır rehberimizde ekran adımlarıyla gösterdik. Aynı yöntem AS9100 kapsamı için de geçerlidir.

OASIS Veritabanı Neden Belirleyicidir?

OASIS, AS9100 sertifikasının gerçek değerini belirleyen kayıt sistemidir. Havacılık ve savunma ana yüklenicileri bir tedarikçiyi onaylı listesine almadan önce firmanın sertifikasını kâğıt üzerinden değil, OASIS üzerinden kontrol eder.

As9100 sertifikasının geçerlilik tarihi, kapsamı, denetim sonuçları ve varsa askıya alma durumu burada görünür.

Bu nedenle belge alacak firmanın da denetimden önce OASIS’te kendi kuruluş kaydını açması ve bir yönetici tanımlaması gerekir. Belgelendirme kuruluşu denetim sonuçlarını bu kayda işler.

OASIS’te karşılığı olmayan bir AS9100 sertifikası, müşteri denetiminde ya da ihale dosyasında kabul görmez. Firma seçerken sorulacak ilk soru bu yüzden “Sertifikam OASIS’e işlenecek mi?” olmalıdır.

AS9100 Belgelendirme Firması Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?

Yetkili kuruluşlar arasında seçim yaparken fiyat tek ölçüt olmamalıdır. Aşağıdaki başlıklar, üç yıllık belge döngüsü boyunca yaşayacağınız deneyimi doğrudan etkiler.

Müşterinizin Kabul Ettiği Akreditasyon

Bazı ana yükleniciler tedarikçi sözleşmelerinde belirli akreditasyon kurumlarını ya da belgelendirme kuruluşlarını şart koşar.

Teklif almadan önce çalıştığınız ya da çalışmayı hedeflediğiniz müşterinin tedarikçi el kitabını kontrol edin. Sonradan kuruluş değiştirmek, transfer denetimi ve ek maliyet anlamına gelir.

Denetçinin Sektör Deneyimi

Talaşlı imalat yapan bir firmayı kompozit ya da elektronik geçmişi olan bir denetçinin denetlemesi, denetimin verimini düşürür. Kuruluşa, sizin faaliyet alanınızda deneyimli denetçi atayıp atayamayacağını sorun.

Kaynak, ısıl işlem ya da tahribatsız muayene gibi özel prosesleriniz varsa bu daha da önem kazanır. Kaynaklı imalat yapan firmalar için TS EN ISO 3834 belgesi çoğu zaman AS9100 ile birlikte istenir.

Denetim Süresi ve Takvim

AS9100 denetim süreleri sektör kurallarıyla belirlenir ve çalışan sayısına göre hesaplanır. Belgelendirme kuruluşu bu süreyi keyfî olarak kısaltamaz.

Normalin belirgin şekilde altında adam-gün teklif eden bir firma, ya kapsamı eksik hesaplamıştır ya da şemaya uygun çalışmıyordur. Yetkili denetçi sayısı sınırlı olduğu için denetim tarihlerinin birkaç ay önceden planlanması gerekir.

Teklifin Kapsamı

Teklifte aşama 1 ve aşama 2 denetimleri, yıllık gözetim denetimleri, denetçi yol ve konaklama giderleri ile OASIS kayıt işlemlerinin ayrı ayrı belirtilmesini isteyin. Yalnızca ilk yıl ücretini gösteren teklifler, üç yıllık toplam maliyeti gizler.

AS9100 Sertifikası Almadan Önce Firmanın Hazır Olması Gerekenler

Belgelendirme kuruluşu, sistemi kurulmamış bir firmayı denetime almaz. Başvurudan önce kalite yönetim sisteminin en az birkaç aydır işliyor olması, bir tam iç tetkik turunun tamamlanması ve yönetimin gözden geçirme toplantısının yapılmış olması beklenir.

AS9100, ISO 9001 gerekliliklerinin tamamını içerdiği için ISO 9001 sistemi olan firmalar bu hazırlığı daha kısa sürede tamamlar.

Havacılığa özgü ek gereklilikler hazırlığın asıl ağırlığını oluşturur: konfigürasyon yönetimi, ilk ürün muayenesi, sahte parça önleme, ürün güvenliği, operasyonel risk yönetimi ve izlenebilirlik.

Denetçi bu başlıkların her biri için yazılı yöntem ve uygulama kaydı görmek ister. Eksiklerin denetimden önce görülmesi için altyapı eksikleri analizi ve standart uyum raporu hazırlatmak, ilk denetimde büyük uygunsuzluk alma riskini azaltır.

Savunma projelerinde çalışacak firmalardan AS9100’ün yanında çoğu zaman tesis güvenlik belgesi de talep edilir. İki sürecin takvimini birlikte planlamak zaman kazandırır.

AS9100 Sertifikası Fiyatını Hangi Firma Özellikleri Belirler?

AS9100 sertifikası fiyatı firmadan firmaya değişir, çünkü denetim süresi kuruluşun büyüklüğüne ve yapısına göre hesaplanır. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

Kapsamdaki çalışan sayısı ve vardiya düzeni
Tek tesis mi, birden fazla yerleşke mi belgelendirileceği
Tasarım faaliyetinin kapsamda olup olmadığı
Özel proseslerin sayısı ve karmaşıklığı
Mevcut bir ISO 9001 sertifikasının bulunup bulunmadığı
Seçilen belgelendirme kuruluşunun akreditasyon kaynağı

Net rakam için firmanızın bu bilgileriyle birlikte belgelendirme fiyat teklifi formunu doldurmanız yeterlidir.

Nobel Belgelendirme AS9100 Sürecinde Nasıl Destek Olur?

Nobel Belgelendirme olarak AS9100 hedefleyen firmalarla doküman hazırlığından iç tetkik ve dış tetkik süreçlerine, denetim planlamasından belge sürecine kadar her aşamada firmaların yanında yer alıyoruz. Çalışmaya mevcut sistemin

AS9100 standard maddelerine göre karşılaştırılmasıyla başlıyor, eksik prosedür ve kayıtları firmanın gerçek üretim akışına göre hazırlıyoruz.

Denetim öncesinde iç tetkik soru listeleri ve dış denetim hizmetleri kapsamında tam bir iç tetkik gerçekleştiriyor, bulunan uygunsuzlukların kapatılmasını takip ediyoruz.

Kendi iç tetkikçi ekibini kurmak isteyen firmalar için ISO 19011 iç tetkik eğitimi veriyoruz.

Ankara merkezli ekibimiz Türkiye genelinde, özellikle savunma ve havacılık tedarikçilerinin yoğunlaştığı organize sanayi bölgelerinde yerinde çalışır.

Sıkça Sorulan Sorular

AS9100 sertifikasını hangi firmalar verebilir?

AS9100 sertifikasını yalnızca IAQG’nin ICOP programı kapsamında akredite edilmiş ve OASIS veritabanında listelenen belgelendirme kuruluşları verebilir. Yalnızca ISO 9001 akreditasyonu olan bir kuruluş AS9100 sertifikası düzenleyemez.

AS9100 sertifikası Türkiye’de alınabilir mi?

Evet. Türkiye’de hem uluslararası belgelendirme kuruluşlarının yerel ofisleri hem de TÜRKAK’tan AS 9100 serisi kapsamında akreditasyon almış yerli kuruluşlar denetim yapar. TÜRKAK bu alandaki akreditasyon başvurularını Eylül 2021’de kabul etmeye başlamıştır.

AS9100 sertifikasının gerçek olduğu nasıl kontrol edilir?

Sertifika IAQG’nin OASIS veritabanında sorgulanır. Firma adı, sertifika kapsamı, geçerlilik tarihi ve belgeyi veren kuruluş burada görünür. OASIS’te kaydı bulunmayan bir AS9100 sertifikası havacılık ve savunma ana yüklenicileri tarafından kabul edilmez.

ISO 9001 belgesi olan firma AS9100 için yeniden mi denetlenir?

Evet. AS9100, ISO 9001 gerekliliklerinin tamamını içerir ancak ayrı bir akreditasyon şemasına bağlıdır. Mevcut ISO 9001 sistemi hazırlık süresini kısaltır, fakat AS9100 denetimi yetkili bir kuruluş tarafından baştan yapılır.

AS9100 sertifikası kaç yıl geçerlidir?

AS9100 sertifikası üç yıl geçerlidir. Bu süre içinde her yıl gözetim denetimi yapılır, üçüncü yılın sonunda yeniden belgelendirme denetimiyle sertifika yenilenir.